бал

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[bal]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠪᠡᠯ
ᠪᠡ᠊ᠯ᠊ᠨ


(бал)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I нэр.
  1. Цэцгийн шүүсээр зөгийн боловсруулах чихэр амттай өтгөн зүйл
II нэр.
  1. Нүүрстөрөгчийн нэгэн янзын эрдэс, харандаа, гал даах сав зэргийг хийнэ
III нэр.
  1. Тугалга, зэс мэтийн төмөрлөгийг юманд хавиран үрэхэд гарах будаг
  2. Зэс, төмөр мэтээс юманд орж, шингэх амт
IV.
  1. бал балбалах (хүүхэд анх хөлд орох үедээ тогтож ядан зогсох).
V.
  1. бал бул хорш. (хааш яаш).
VI тэм.
  1. Хүчирхэг, эрэлхэг, бат бэх.
VII нэр.
  1. Согтох, зөнөглөх зэрэг шалтгаанаас болж ухаан мэдрэл алдрах, самуурах
  2. Балаг болох
VIII.
  1. бал мод урга. (харвар балуу мод шиг иш бүхий, нүцгэн ховлын адил навчтай мод; агар, зуун наст).

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

зөгийн бал - зөгийн боловсруулсан амтат зүйл
цэцгийн бал - цэцгийн шүүсээр зөгийн боловсруулсан амтат зүйл
бал сар - а.сүүн сар; б.шилж. хуримын өдрөөс эхлэн хамтдаа байх нэг сарын хугацаа
бал харандаа - энгийн харандаа
бал чулуу - харандаа хийх чулуу
үзгэн бал - нүүрстөрөгч бүхий бэхээр бичих харандаа
зэсийн бал - зэсийн будаг
тугалганы бал - тугалганы будаг
бал амтагдах - төмрийн бал амтагдах
бал болох - зөнөглөх
хал бал болох - балаг төвөг болох

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

бал нэр. ~ бурам хорш., балын, баланд

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

  • бал бурам - чихэрлэг, амтат идээ
  • бал зэв - төмөрлөг устай урвалд ороход ялгарах зүйл
  • бал бул - хааш яаш
  • хал бал - гэм хор, хор хөнөөл, уршиг балаг

Товчилсон үг[засварлах]

СББ Спирт, Бал Бурам
СББК “Спирт, Бал Бурам” Комбинат
СББХК “Спирт, Бал Бурам” Хувьцаат Компани

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

бал үмхүүлэх - яльгүй юмаар баярлуулах
бал үмхүүлэх - яльгүй юмаар баярлуулах~Бүх ашгаа ганцаараа аваад бусдадаа яльгүй бал амсуулаад л хуураад байх юм.
бал хоншоорлох - сайхан үг хэлэх~Хийсэн бүтээсэн зүйл гэж үгүй бал хоншоорлоод л сууж байх юм. Хийж байгаа нь биш юмаа гэхэд хэлж байгаа нь ерөөлтэй сайхан юм даа.

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Баас атгасан хүн гар угаана
Бал барьсан хүн гар долооно
Бал баривал гараа долооно
Баас баривал гараа угаана
Бал үзвэл будаагаа хаях
Баяныг үзвэл үгээгүйгээ хаях
Сайн бэр:
Өрхөөр гийсэн нар мэт
Үүдээр орсон сар мэт
Өөрөө ургасан жимс мэт
Бал чихэр овоолсон мэт
Муу бэр:
Ад тотгор нэмэх
Эд мал барагдах
Унгас ноос хийсч
Тэмээ туйлсан мэт

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Бал үзвэл будаагаа хаях
Баяныг үзвэл үгээгүйгээ хаях

Тайлбар: шинийг үзвэл хуучнаа голох, урваж шарвах