өр

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[цr]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊᠊ᠷ᠊ᠢ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊᠊ᠷᠣ


(өрү) ~ зүрх (өри) ~ зээл

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I нэр.
  1. Бусдад өгөх ёстой зүйл, өгцөө
II нэр.
  1. Хүн, амьтны аюулхайн орчим газар, өрц
  2. шилж. Өрөвч нинжин сэтгэл бүхий
III нэр.
  1. Гэрийн шалны голд тулга, ширээ зэргийг тавьдаг дөрвөлжин хүрээ
  2. Юмны төв, гол хэсэг
IV нэр.
  1. Гал ноцоохоор манасан цог

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

өр нэхэх - бусдад зээлүүлсэн зүйлээ буцааж авахаар хөөцөлдөх
өр бөглөх/өр таглах/өр дарах - а.хэн нэгнээс зээлсэн зүйлийнхээ оронд өөр юм өгч төлөх; б.бусдад өгөх ёстой зүйлээ өгч дуусгах
өр алдах - бусдад өгсөн хөрөнгө мөнгөө авч чадахгүй байх
өрөнд орох - бусдад өгцөөтэй болох
өр төлөх - бусдад өгөх ёстой зүйлээ өгч гүйцээх өгцөөгүй болох
өр хийх - дараа төлөхөөр болзолтойгоор ямар нэгэн зүйлийг бусдаас зээлж авах
өр тавих - бусдад өгцөөтөй болох
өр гөрлөх - өрөө төлөөгүй атлаа төлсөн хэмээн зүтгэх
өрд орох - өртэй болох
өрийн боол хуучир. - бусдад төлөх ёстой зүйлийнхээ оронд өөрийгөө болон бусдыг боол болгон өгөх
өр зурах - а.төхөөрөх малын өрц орчмын арьсыг хурц хутгаар зурж зүсэх; б.ходоодны хүчил ихдэж дотор өвдөх
өр зөөлөн - өрөвч, зөөлөн сэтгэлтэй
өр нимгэн - зөөлөн сэтгэлтэй
өр өвдөх - өрөвдөх, сэтгэл ихэд эмзэглэн зовох
тулганы өр - шалны голд тулга зуух тавих дөрвөлжин хүрээ
шалны өр - шалны голын дөрвөлжин хүрээ
галын өр - а.зуух тавих хүрээ; б.шилж. ширээ
өр дунд - ямар нэгэн зүйлийн гол, төв хэсэг
өр чулуу - тулгын чулуу
өрийг нь олох - голыг нь олох
өр хийх - цогийг унтраалгүй манах

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

өр нэр. ~ийн сүлжээ, өрийн, өрөнд

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

  • өр төлбөр - өгвөл зохих мөнгө
  • өр төлөөс - өр төлбөр
  • өр зээл - өртгийг дараа төлөхөөр авсан зүйл
  • өр авлага - өгцөө авцаа
  • өр шир - бусдад өгөх ёстой зүйл
  • өр зүрх - а.хүн, амьтны гол эрхтэн; б.шилж. хамгийн хайртай, дотны зүйл; в.шилж. сэтгэл зүрх

Товчилсон үг[засварлах]

БӨБА Банкны Өр Барагдуулах Алба
ЗӨБА Зээлийн Өр Барагдуулах Алба

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

өр ширэндээ баригдах - их хэмжээний өртэй болох, өрөнд орох
дотор газраас өр нэхэх - өлсөх
өр алдсан хятад шиг - сэтгэлээр унаж, бодлогошрон гиюүрэх
өр хадрах - бусдын амь насыг егүүтгэх
өр урагдах - бусдыг ихэд өрөвдөх
өр алдсан хятад шиг - (үл тааш.) сэтгэлээр унаж бодлогошрон гиюүрэх~Чи чинь яачихав аа? Өр алдсан хятад шиг… гэлээ (С.Лочин, Үргэлжлэлтэй долоон өдөр).
өр өшиглөх - даврах~Хүн тэжээвэл толгой цустана гэдэг шүү юм болж, нөгөө муу хамжлага чинь өр өшиглөөд байх боллоо.
өр урагдах - бусдыг ихэд өрөвдөх~Бодох болгонд л охиныгоо дагуулаад гарч чадаагүйдээ өр нь урагдаж, зүрх нь шимширдэг байлаа.
өр хадрах - бусдын амь насыг егүүтгэх~Энэ хүүг өр хадрана чинээ бодсон ч үгүй явлаа.
өрөнд баригдах - их хэмжээний өр төлбөртэй болох~Тариаланчид гэж ёстой өрөнд баригдсан хүмүүс л байна даа.
↑ дотор газраас өр нэхэх

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Алба татварт алагдах цаг ирлээ
Өр төлбөрт үхэх цаг ирлээ
Бөөс арвидвал хазахыг мэдэхгүй
Өр арвидвал өгөхийг мэдэхгүй
Өвгөдийн үгийг авахгүй бол
Өр өвчтэй болж шанална
Өнгө мөнгөний сайнаас
Өр зүрхний сайн нь дээр
Өр арвидвал өгөхөд бэрх
Өвчин арвидвал засахад бэрх
Өр арвидвал үгүйрэхийн тэмдэг
Өвчин хүндэрвэл үхэхийн тэмдэг
Өр арвин бол өгөхийг мэдэхгүй
Бөөс арвин бол хазахыг мэдэхгүй
Өр бүү хий
Өглөг бүү тасал
Өр бүү хий
Өс бүү тавь
Өр зүрх өвдөж
Үе мөч салганах
Өр ихт айхгүй
Бөөс ихт загатнахгүй
Өр ихэдвэл өгөхөө мэдэхгүй болох
Өс ихэдвэл үхэхээ мэдэхгүй болох
Өр ихэдвэл өгөхөө мэдэхгүй
Өвчин ихэдвэл өвдөхөө мэдэхгүй
Өр мянган лан хүрэхэд тайжийн санаа амардаг
Өр өвдсөн хүний
Өрц өөд нь өшиглөнө
Өр өвдсөн хүний
Эрүү өөд өшиглөнө
Өр төлбөрөөрөө цагаан
Өөх зузаанаараа цагаан
Өр хадгалсан хүн үгүйрдэг
Өвчин хадгалсан хүн үхдэг
Өр шир хийсэн хүн
Төрсөн газраа зовоох
Хулгай худал хэлсэн хүн
Амь биеэ зовоох
Өр ширгүй
Өгөл авалгүй
Өрөвдсөн хүний
Өр өөд өшиглөх
Өс арвидвал аминд харш
Өр арвидвал амьдралд харш
Эмээ дагаж төрхөмд зарагдах
Өр ширд баригдаж төрөгсөдөө зовоох

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Өнгөнд бүү хуурт
Өрд бүү баригд

Тайлбар: хөнгөн хуумгай явдал бүү гарга

Өнгө мний сайнаас өр зүрхний сайн нь дээр

Тайлбар: өнгө мөнгөнд шунаж байснаас сэтгэл сайтай байх нь хамгийн гол

Цэцэн үг[засварлах]

  • өр урагдах (бусдыг ихэд өрөвдөх); өр тавимхайн өр хатуу

Тайлбар: өр зээл тавихдаа санаа зовдоггүй, тоодоггүй