хэт

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[xetĕ]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠭᠡᠳ᠋᠊ᠨ
ᠭᠡᠳ᠋ᠣ


(хэтэ) ~ цахиур (хэтү) ~ алсдаа

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I нэр.
  1. Ган суулгасан саран сүхний хэлбэртэй төмөр дээр уул, цахиур агуулах зориулалт бүхий ширэн сав хадаж, сэнж оосор гаргасан, гал ноцоох хэрэглэл
II тэм.
  1. Хэтэрхий, дэндүү, давуу
III нэр.
  1. Алс ирээдүй; хэтдээ (алсдаа, яваандаа, хожим), хэтийн бодол/хэтийн санаа (алс ирээдүйг санагалзан бодох санаа бодол), хэтийн зам (холын зам), хэтийн хараа (алсын бодол санаа), алс хэт хорш. (хожим хойно, ирээдүйд), хэтээ мэдэхгүй ноён явахаар, хэмжээгээ мэдэх боол явсан нь дээр зүйр
  2. Уг, уул, язгуур

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

хэт цахих - хэт хавирах
хэт цохих - хэт цахих
хэт хавирах - уулыг цахиурт наалдуулан барьж, хэтийг хавиран гал гаргаж ноцоох
хэтний гэр - хэтний улавч
хэтний дэл - саран сүхний хэлбэр бүхий гантай төмөр
хэтний тээг - хэтний оосрын үзүүрт дүүжилж, хэтийг бүсэнд хавчуулахад тээглүүлдэг хэрэгсэл
хэтний улавч - хэтний улыг бэхлэн хадсан бөгөөд уул өвс болон цахиурыг агуулах бяцхан сав
хэтний уул - а.хэт цахиж гар гаргахад хэрэглэдэг уул өвс; б.хэтний цахих хэсгийн саран сүх мэт хэлбэртэй гант төмөр
хэтний хараа - хэтний ул төмрийг улавчинд хавчуулан хажлага болгон хадах төмөр, мөнгө зэрэг
хэт завших - хэтэрхий мөлжих, тонох
хэт исэл хими. - бодосын исэлдэх хамгийн дээд хэмжээ
устөрөгчийн хэт исэл - устөрөгчийн хамгийн их исэлдсэн хэмжээ
хэт муу - дэндүү муу
хэт өндөр хүчдэл цахил. - хорин хоёр түмэн вольтоос дээших хүчдэл
хэт үнэлэх - сайн талыг нь хэтэрхий дөвийлгөх
хэт яарах - дэндүү яарах, ихэд шуурхайлах
хэт нутаг - уг нутаг

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

хэт нэр. ~ хутга хорш., хэтний, хэтэнд, хэтнээс

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

Товчилсон үг[засварлах]

ХБД Хэт Богино Долгион
ХЯТ Хэт Ягаан Туяа

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Хэлэмгий үг хүүдэгт буй
Хэт хутга ташаанд буй
Хэт нутаг хаана вэ
Хэрэг зориг хэнд вэ
Унаган нутаг хаана вэ
Учир зориг хэнд вэ
Хэт хутга ишиндээ муу
Хэдэр зан биедээ муу
Хэт хутга ишиндээ муу
Хэрүүлч хүн гэртээ муу
Хэт хутгаа солилцож
Хэв ёсоо ололцох

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Хээрийн хүн хээгүй
Хэтний галд утаагүй

Тайлбар: хээр хөдөө явж байхад эрээлхэж нэрэлхэх хэрэггүй

Хэт хутгаа солилцож хэв ёсоо ололцох

Тайлбар: ёс төр гүйцэтгэх

Хэтээ мэдэхгүй ноён явахаар
Хэмжээгээ мэдэх боол явсан нь дээр

Тайлбар: хүн алсын бодолтой, өөрийн хир чинээг мэдэж байх хэрэгтэй