Jump to content

уушги

Wiktionary-с

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[u:ʃixĭ]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋
(агусхи)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

нэр.биезүй.
  1. Хүн, амьтны амьсгалын эрхтэн
  2. Уушгины өнгөтэй, уушгины хэлбэртэй юм

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

уушги судлал ш.у. - уушги, амьсгалын бусад эрхтэний эмгэг түүний шалтгаан оношилгоо, эмчилгээ, сэргийлэх аргыг судалдаг эмнэл зүйн салбар
уушги тоостох - үйлдвэрлэлийн тоос уушгинд хурснаас болж амьсгалын эрхтэн өвчилж уушгины эд хатуурч өөрчлөгддөг мэргэжлийн өвчин
уушги тэлэх - амьсгал, цусны эргэлтийн эрхтний ажиллагаанд олиг үүсч амьсгалах хөдөлгөөн хомсдоход уушги тэлдэг өвчин
уушгины сүрьеэ анагаах. - өвөрмөц бичил нянгаас үүсэх уушгины халдварт өвчин
уушгины хаван анагаах. - уушгины завсрын эд, цулцанд цусны шингэн ихээр нэвчиж, нүүр царай хөхөрч бүтэх
уушгины хийн солилцоо - хүн, амьтны гадаад орчны агаар, уушги хоёрын хоорондох хийн солилцоо
уушгин чулуу - галт уулаас гарсан хөнгөвтөр, нүхэрхэг чулуу, хүрмэн чулуу /хүрмийн чулуу/

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ууш|ги нэр. *~ зүрх амаар гарах (а.айж цочих; б.бу­химдаж цухалдсанаас дэлбэрэх шахах) (уушгины өнгө, уушгины, уушгинд, уушгиар

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠊ᠨ ᠊ᠣ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠊ᠨ ᠳ᠋ᠣ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋ ᠊ᠢ᠊᠊ᠢ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠊ᠨ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋ ᠪᠡ᠊ᠷ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋ ᠡᠣ᠊᠊ᠷᠣ᠊ᡍᠣ
ᠡ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠰ‍ᢉᠢ᠋ ᠪᠡ᠊ᠨ

/~ы /~д /~ийг /~аас /~аар /~тай /~ руу /~аа

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

  • уушги зүрх - хүн, амьтны амьсгал, цусны жигд эргэлтийг хангах цул эрхтэн

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

ам нээвэл уушги нээх - нэгэнт ярьж эхэлсэн бол сэтгэл дотроо байсан зүйлээ бүгдийг нь гаргаж хэлэх
уушги зүрх амаар гарах шахах - а.айж цочих; б.ихэд аахилан амьсгаадах; в.бухимдаж цухалдсанаас дэлбэрэх шахах
уушги зүрх сагсайх - ихэд уурлах, бачимдах
уушги тэнийх - санаа амрах
зүрх гэж уушги - аймхай хулчгар
уушги дордойх - муудах, өс санах, тангараг тасрах~Уруул дордойвч, уушги дордойхгүй.
уушги зүрх амаар гарах [шахах] - а.айж цочих~Уушги зүрх амаараа гарах шахсан Балгармааг амьсгаадсаар орж ирэхэд саахалтын айлынхан нь уур савссан аарцаа ууцгааж суулаа (Б.Нямаа, Араараа модтой Биндэръяа). б.ихэд аахилан амьсгаадах
уушги зүрх сагсайх - ихэд уурлах, бачимдах~Бертийн хар нүд нь гялалзаж, харавтар царай нь улаан хүрэнтэж, уушги зүрх нь сагсайжээ (Жек Лондон, Саран хөндий).
уушги тэнийх - санаа амрах~Удаж уулзсан бид хоёр, уушги тэнийж баярлана (Д.Нацагдорж, Учиртай гурван толгой).
↑ ам нээвэл уушги нээх
↑ зүрх гэж уушги

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Ам нээхээр
Уушги нээ
Уул үзэх нүдгүй
Уушги даах шүдгүй
Уур ч гэж уул болж
Уушги ч гэж далай болох
Уушги мэнгэртэх тамхиных
Ухаан балартах архиных
Үүл харах нүдгүй
Уушги даах шүдгүй

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Маргаашийн өөхнөөс өнөөдрийн уушги дээр

Тайлбар: юмыг дараа гэж хойш бүү тавь

Уушгинаасаа цагаан хөөс гаргаж
Улнаасаа хар хөлс гаргах

Тайлбар: үхэн хатан, үхэхээс наахнуур юм болох