төмөр

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[tцmцr] (тэмүр)


Үгийн утга

төмөр нэр 1хими. Хувилахуй ухааны махбод болох мөнгөлөг өнгөтэй хүнд төмөрлөг, ган, ширмийн гол бүрэлдэхүүн нь болно: төмөр алх (төмрөөр хийсэн алх), төмөр бар (төмрийг хүчлээр идүүлж урлах бар зургийн нэг хэлбэр), төмөр бариул (төмрөөр хийсэн бариул), төмөр зэвсгийн үе (хүрэл зэвсгийн дараах хүн төмрөөр юм хийх болсон үе), төмөр давтах (зузаан төмрийг улайсган лантуугаар цохиж нимгэлэх), төмөр сийлбэр (төмөр сийлж гоёл чимэглэлийн зүйл хийдэг ардын урлалын нэг төрөл зүйл), төмөр татлага (ган, төмөр материалаар хийсэн уяа, оосор), төмөр тэрэг (монгол ардын тайван ая хэмнэлтэй богино дуунд тохируулан бүжиглэдэг нийтийн цэнгээнт бүжиг), төмөр хайлах (төмрийг өндөр температурт хайлуулах), төмөр хуур (хоёр үзүүр гаргаж цуван, зууван дугуй болгон матаж эргүүлсэн аралтай, дунд нарийн үзүүрийг нь матиралдуулан босгон хэл суулгасан, хэлний торгон үзүүрийн эргүүлийн дотор мөнгө, гуулин үрэл бэхэлдэг төмрөөр хийсэн аман хуур), төмөр хуяг хуучир. (нарийн цагираг төмрийг хэлхэж хийсэн байлдаанд халхавч болгон өмсөх хувцас), төмөр утас (нарийн цувьсан урт төмөр), төмөр уятгах (төмрийг уян болгох, зөөлөн болгох), төмөр цамхаг (өндөр хүчдэлийн цахилгаан дамжуулах утас татахад зориулсан цамхаг), төмөр татах чулуу (соронзон), төмөр ширээх (төмрийн хүдрийг боловсруулж төмөр гарган авах), төмрийн баас (төмрийн хүдрийг хайлуулж, төмрийг ялган аваад үлдсэн зүйл, хаягдал, ялгадас), төмрийн бэлдмэл (хүний бие махбодод төмөр дутагдах үед уух эм бэлдмэл), төмрийн дархан (төмрөөр юм хийдэг мэргэжлийн хүн), төмрийн завод (төмөр гарган авах болон төмрөөр элдэв зүйл хийх үйлдвэр), төмрийн үе (эрт цагийн хүмүүс төмөр хэрэглэх болсон үе), төмрийн хүдэр (төмрийн хольц бүхий чулуулаг), төмрийн хуурай (төмөр үрэх багаж), төмрийн хутга (ихэвчлэн тэгш өнцөгт хэлбэрийн хөндлөн огтлолтой ган саваа хэлбэрийн багаж), төмрийн хүрэн хүдэр (төмөр агуулж буй нэгэн зүйл хүдэр), төмрийн хонд (улаан хүрэн өнгөтэй нэг зүйл будаг), төмрийн уурхай (төмөр олборлох газар), ган төмөр (гантай хольсон маш сайн чанарын төмөр), цагаан төмөр (нимгэн төмөр), төмөр тэмээ хуучир. (хуучин Дайчин бээсийн хошуу одоогийн Дундговь аймгийн Өндөршил сумын Далай гэдэг нутагт Богд эзний тэмээн сүргийг ийн нэрлэж байв. Энэ нь уг чанартаа Манжийн хааны төмөр сүргийн нэг хэсэг байв), төмөр сүрэг хуучир. (манжийн хааны зарлигаар ямар ч шалтгаан тохиолдсон тоо бүрэн байлгах сүрэг), төмөр тохоймол хуучир. (тохой хэлбэртэй төмөр муна); *төрөөгүй хүүхдэд төмөр өлгий бэлдэх (юмны учир сайн олдоогүй байхад урьдаас зэхэх хэрэггүй), төмөр шиг байвал хуурай шиг байх цэцэн. (хүн яаж хандана хариуг нь тэгж барина), төмрийн сайн зэвэрдэггүй, төрлийн сайн мартагддаггүй зүйр. (сайн хүн мартагддаггүй), төмрийн сайныг давтаж мэддэг, морины сайныг довтолгож мэддэг зүйр. (аливаа юмны чанарыг эдэлж, хэрэглэж байж мэднэ), төмөр дөрөө сэтэртэл, төрсөн биеэн үлтэртэл зүйр. (асар их үгүйлэн санах), төмөр усанд дэвтэхгүй, тос усанд шингэхгүй зүйр. (бүтэхгүй зүйлд санаархах), төмрийн сайныг дархан мэддэг, төрийн сайныг түмэн мэддэг зүйр. (төр засгийн үйл хэргийг ард түмэн дүгнэдэг); 2Төмрөөр хийсэн юм: төмөр зам (галт тэрэг явах зам төмөр), төмөр замчин (төмөр замын ажилчин), төмөр манцуу (төмөр дэлдэх том алх), төмөр хаалга (төмрөөр хийсэн хаалга), төмөр хуур хөгжим. (аманд тулган, хуруугаар хөдөлгөж дуугаргах хөгжмийн зэмсэг, хоёр үзүүр гаргаж цуван, зууван дугуй болгон матаж эргүүлсэн аралтай, дунд нь нарийн үзүүрийг нь матирлуулан босгосон хэл суулгасан хийцтэй, хэлний торгон үзүүрийн эргүүлийн дотор мөнгө, гуулийн үрэл бэхлэнэ); зам төмөр (дэр модонд бэхэлж хийсэн, ган цувимал зам, мөн замаар галт тэрэгний дугуй өнхрөн явна), төмөр шөргө (төмрөн хайс), төмөр сэрээ (төмрөөр хийсэн сэрээ), төмөр тэрэг (төмөр дугуйтай тэрэг), төмөр ухар (төмөр халбага, төмөр шанага), төмөр тушаа (а.моринд зориулсан төмөр зам; б.шилж. гав, гинж), *төмөр шувуу (нисэх онгоц); 3зурхай. Таван махбодын нэг; 4шилж. Маш хатуу, чанд: төмөр мэт (чанд хатуу), төмөр мэт сахилга бат (хатуу, чанд сахилга бат), төмөр дөш (шүд их, хөх өнгөтэй, арван хоёр хийтэй дээд сайн морь), *төмөр зүрхтэй (хатуу сэтгэлтэй), *төмөр нүүртэй (эрээ цээргүй, ичдэггүй), *төмөр шувуу (нисэх онгоц), *төмөр нүүр гаргах (хатуу сэтгэл гаргах, үйл явдалд хатуугаар хандах), *төмрийг халуун дээр нь давтах (боломжийг олдсон дээр нь ашиглах), төмөр артай мод урга. (гучаад метр өндөр ургадаг, гилгэр хүрэн холтостой, чагтан навчтай, анхилам шар цэцэгтэй мөнх ногоон тураг мод, мод нь хатуу тул барилга, гэр ахуйн хэрэгсэл хийнэ), төмөр өвс урга. (ёзоороосоо олон салаалсан шулуун нарийн иштэй, бутлан ургадаг олон наст өвслөг ургамал).


'

'

'

'

'

'


Шилжсэн утга

  • гав, гинж
  • Маш хатуу, чанд: төмөр мэт - чанд хатуу

Холбоо үг

  • төмөр алх - төмрөөр хийсэн алх
  • төмөр бар - төмрийг хүчлээр идүүлж урлах бар зургийн нэг хэлбэр
  • төмөр бариул - төмрөөр хийсэн бариул
  • төмөр зэвсгийн үе - хүрэл зэвсгийн дараах хүн төмрөөр юм хийх болсон үе
  • төмөр давтах - зузаан төмрийг улайсган лантуугаар цохиж нимгэлэх
  • төмөр зам - галт тэрэг явах зам төмөр
  • төмөр замчин - төмөр замын ажилчин
  • төмөр манцуу - төмөр дэлдэх том алх
  • төмөр хаалга - төмрөөр хийсэн хаалга

Хоршоо үг

  • гав, гинж
  • Маш хатуу, чанд: төмөр мэт - чанд хатуу


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

ТӨМӨР ХӨЛӨГ н. машин О. железный конь (төмөр морь) - Төмөр хөлгүүдийн уралдаанд Оросын УАЗ-69 түрүүлж, Японы Тоёото унасан залуугийн төмөр хүлэг аман хүзүүджээ. - Энэ төмөр хөлөг гоё харагдаж байна.

Зүйр цэцэн үг

төмрийн сайн зэвэрдэггүй, төрлийн сайн мартагддаггүй - сайн хүн мартагддаггүй төмрийн сайныг давтаж мэддэг, морины сайныг довтолгож мэддэг - аливаа юмны чанарыг эдэлж, хэрэглэж байж мэднэ төмөр дөрөө сэтэртэл, төрсөн биеэн үлтэртэл - асар их үгүйлэн санах төмөр усанд дэвтэхгүй, тос усанд шингэхгүй - бүтэхгүй зүйлд санаархах төмрийн сайныг дархан мэддэг, төрийн сайныг түмэн мэддэг - төр засгийн үйл хэргийг ард түмэн дүгнэдэг

Хэвшмэл хэлц

Тэнгэр түмэн нүдтэй Төмөр шанага ганцхан нүдтэй



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • м.к.б төмөр нэр 1 (метал) төмрийн хүдэр, ~ зам, төмрийн, төмөрт, төмрөөр 2 шилж. (чанга хатуу) *~ зүрхтэй (хатуу сэтгэлтэй), *~ нүүр гаргах (хатуу хандах)
  • м.б төмөр (~ зэвсэг)

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

Demo*


Товчилсон үг

Хуучирсан үг

  • - нарийн цагираг төмрийг хэлхэж хийсэн байлдаанд халхавч болгон өмсөх хувцас
  • - хуучин Дайчин бээсийн хошуу одоогийн Дундговь аймгийн Өндөршил сумын Далай гэдэг нутагт Богд эзний тэмээн сүргийг ийн нэрлэж байв
  • - манжийн хааны зарлигаар ямар ч шалтгаан тохиолдсон тоо бүрэн байлгах сүрэг