нугас

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[nuǧasʌ] (нугусу)


Үгийн утга

нугас I амьт Өргөн хошуутай, богино бөгөөд сарвагар сарвуу бүхий хөлтэй, усны шувуу: галуу нугас хорш. (усны шувууд), боржин нугас амьт. (ногоон алаг нугастай адил нэгэн зүйл гэрийн тэжээмэл шувуу, тэрмэн нугас), бохио нугас амьт. (боржин нугаснаас томхон, хошуу сунамхай, мах нялуун, загасаар хооллодог нэгэн зүйл шувуу), бяд нугас амьт. (хошуу шуумгай, бие бяцхан зага¬саар хооллодог шувуу, мах нь нялуун учир хүнсэнд хэрэглэдэггүй), лам нугас амьт. (ангир), хувин нугас амьт. (жи¬гүүртээ цагаан бидэр бүхий нэг зүйл нугас), нугасан хошуут амьт. (бие тарган, хүрэн өнгөтэй, сүүл охор бөгөөд өргөн, ам нь нугасны хошуутай адил нэгэн зүйл дэлэнт амьтан), нугасан таваг урга. (ой шугуйн хөвөө, хээр тал, сүүдэрлэг чийгтэй газар, гуу жалганд ургадаг, хөх цэцэгтэй нэг наст өвс; цэцэг нь эмд орно), нугасан цоохор урга. (олон наст өвс, нийлмэл навчтай, жижиг навч нь гурав, өргөн өндгөлжин хэлбэртэй, бүхэл өвс нь эмийн найрлагад ордог), *нугас дуурайж, элээ усанд унах (өөрийн чадвараа мэдэхгүй бусдыг дууриан онгирч бүтэлгүйтэх), нуур далай шиг идээтэй, нугас галуу шиг үртэй зүйр. (өнөр өтгөн, хангалуун амьдрах), нугас шувуу ирэхэд нуурын ус гэсдэг, харцгай шувуу ирэхэд хангайн цас хайлдаг зүйр. (усны шувууд ирэхээр урин дулаан цаг, хавар болдог)

II нэрбиезүй. Хүн болон сээр ну¬руутан амьтны нурууны нүхэн дотор байх төв мэдрэлийн системтэй холбоо¬той нялцгай зүйл: нугас мэдрэл (нугаснаас шууд гарсан мэдрэлийн судас), нугасыг нь таслах (хүн, амьтны нурууны үеийн нүхэн дотор байх төв мэдрэлийн системийг тасалж үхэлд хүргэх), нугасны ус (нугас орших сувагт байх шингэн зүйл), нуруу нугас хорш. (хүн, амьтны ар голын дагуу байрлан дотор нүхэнд нь мэдрэлийн системийн бодос орших хэсэг хэсэг олон яс), *нугасгүй дуртай (тун их дуртай). *нугасыг нь олохгүй, нурууг нь олох (ажил хэргийн голыг олохгүй ч ойролцоогоор төсөөлөх).


'

'

'

'

'


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • галуу нугас хорш. - усны шувууд
  • боржин нугас амьт. - ногоон алаг нугастай адил нэгэн зүйл гэрийн тэжээмэл шувуу, тэрмэн нугас
  • бохио нугас амьт. - боржин нугаснаас томхон, хошуу сунамхай, мах нялуун, загасаар хооллодог нэгэн зүйл шувуу
  • бяд нугас амьт. - хошуу шуумгай, бие бяцхан зага¬саар хооллодог шувуу, мах нь нялуун учир хүнсэнд хэрэглэдэггүй
  • лам нугас амьт. - ангир
  • нугас мэдрэл - нугаснаас шууд гарсан мэдрэлийн судас
  • нугасыг нь таслах - хүн, амьтны нурууны үеийн нүхэн дотор байх төв мэдрэлийн системийг тасалж үхэлд хүргэх
  • нугасны ус - нугас орших сувагт байх шингэн зүйл
  • нуруу нугас хорш. - хүн, амьтны ар голын дагуу байрлан дотор нүхэнд нь мэдрэлийн системийн бодос орших хэсэг хэсэг олон яс

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

Зүйр цэцэн үг

нуур далай шиг идээтэй, нугас галуу шиг үртэй - өнөр өтгөн, хангалуун амьдрах нугас шувуу ирэхэд нуурын ус гэсдэг, харцгай шувуу ирэхэд хангайн цас хайлдаг - усны шувууд ирэхээр урин дулаан цаг, хавар болдог



Хэвшмэл хэлц

Нууран дунд Нугас сайн



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • м.к.б
  • м.б нугас I. (~ ~ хийх) II. (1.шувуу 2.тархи ~ хаалганы ~) /~ы/ /~д/ /~ыг/ /~аас/ /~аар/ /~тай/ /~руу/ /~аа/ о.тоо /~ууд/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

Ninno_


Товчилсон үг

Хуучирсан үг