дэл

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[del]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠯ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠯ᠊ᠢ
ᠳ᠋᠊ᠢ᠊ᠯ


(дэл) ~ сүүл (дэли) ~ сул

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I нэр.
  1. Адуу, луус, илжиг зэргийн амьтны хүзүү сэрвээний дээгүүр тууш ургасан урт хялгас
  2. шилж. Юмны дээгүүр нарийн зурваслан товойлгон тавьсан янз чимэг
  3. шилж. Дэл мэт нарийн зурваслан тогтсон мод, хад
II.
  1. Хэрэгцээ багатай, ил задгай
  2. Ач тусгүй, үнэ цэнгүй зүйл
  3. Ашиг хонжоо хайсан зуйгуул хүн, тэнүүлч
  4. Үрэмхий, юмаа хайр гамгүй эдэлдэг
III урга.
  1. Дулаан оронд ургадаг нэг зүйл ургамлын маш тослог, хар цагаан хоёр зүйл бүхий үр, гүнжид

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

дэл засах - адууны дэлийг хайчлан янзлах
азарганы дэл - азарганы хүзүү, сэрвээний урт хялгас
босоо дэл - налж унаагүй дэл
бухандай дэл - хөхөл үлдээлгүй зассан дэл
онгон дэл - а.хяргалгүй жил өнжсөн дэл; б.мундааны тус хяргаагүй үлдээсэн дэл
суман дэл - шанхлан зассан дэл
шанхан дэл - дундуураа хагарч хоёр тийш шанх мэт унжсан дэл
шашир дэл - шашир малгайны орой мэт босоо дэл
дэл тавих - товгор зурвас гаргах
дэлтэй гаансны толгой - ар этгээдээр нь хээ угалз зэргийг товойлгон цувуулж урласан гаансны толгой
дэл мод урга. - навч зулгарах тураг мод, модноос нь элдүүрийн түүхий эд гаргаж авна
дэл хад - уул нурууны хяраар нарийн зурваслан ургасан хад
дэл чулуу - дэл хад
дэл сул байлгах - ил задгай байлгах
дэл сул яриа - хов жив, эзэнгүй сул яриа
дэл сул ажил хийх - аахар шаахар ажил хийх
дэл сул юманд мөнгөө үрэх - хэрэггүй юманд мөнгөө үрэх
дэл сул хүн - зуйгуул хүн, хамаагүй сул хүн
дэл сул юм байлгадаггүй хүн - а.хэтэрхий үрэлгэн, заралган; б.хулгайч, хулуугч
дэлийн тос - маалингаас ялган авдаг тосон бүтээгдэхүүн

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

дэл I.нэр. ~ сүүл хорш., дэлний, дэ­лийг, дэлэнд, дэлнээс

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

  • дэл сүүл - мал, амьтны хүзүү сэрвээний дээгүүр тууш ургасан урт хялгас болон, нурууны ясны үзүүрийн хэсэгт байх үсэрхэг эрхтэн
  • дэл сул #Хэрэгцээ багатай, ил задгай: дэл сул байлгах - ил задгай байлгах

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

дэл сүүл нэмэлгүй - нэмж чимэлгүй
дэл сүүл ургуулах - а.ямар нэгэн учир явдлыг ихэтгэн хэлэх, давслах; б.жиг үүсгэх, учир ургуулах
морин дэл дээгүүр - а.морь унах; б.шилж. ажил хэрэгт хөнгөн хайнга хандах байдал; в.шилж. хурдан, түргэн

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Дэл ихт зовдог
Дэлэн ихт жаргадаг

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Дээрээ дэлгүй
Дэргэдээ ханьгүй

Тайлбар: хэлж сургах ах захгүй, найз нөхөдгүй зожиг ганцаараа