ганц

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Үгийн утга

тэм . 1Бусадтай хамтраагүй, нэг нэгээрээ, өрөөсөн); 2Зөвхөн, онцлон тухайлсныг өгүүлэхэд хэрэглэх үг.

Үгийн гарал

Галиг

[ǧanʦă]

Дуудлага

[ǧanʦă] (гагча) ≈ гагц

Шилжсэн утга

Холбоо үг

1. ганц бие хүн (хань нөхөр үр хүүхэдгүй хүн),

  • ганц бөхтэй тэмээ (Африк, Азийн зарим оронд байдаг, нэг бөхтэй, урт нарийн хөлтэй, хүзүү урт, сүү ихтэй, хүрэн шар өнгөтэй, аян жинд хэрэглэдэг тэсвэр хатуужилтай тэмээ),
  • ганц хүний ор (зөвхөн нэг хүн унтах зориулалттай ор),
  • орь ганцаар (цор ганцаар),
  • уналгын ганц морь (унах нэг л морь),
  • хүний ганц хүү (айлын ердөө нэг хүү),
  • тонж ганц (цор ганц),
  • цор ганц (ердөө нэгхэн, ердөө ганц).

2. ганц эст ургамал (ганц эсээс бүрдсэн замаг зэрэг),

  • гав ганц (цор ганц, ердөө л ганц),
  • ганц хуруутах (нэг хуруунд юм гарч идээлэн буглах өвчин тусах)

Хоршоо үг

1. ганц нэг хорш. (тооны хувьд дан ганцаар байгаа нь, нэгийн зэрэг),

  • дан ганц хорш. (цор ганц)

Эсрэг үг

Этгээд үг

  • ГАНЦ/НЭГ ЮМ н. нэг шил архи *Тэд үдэшлэгийн дараа ганц юм хувааж уугаад гэртээ харьцгаажээ. *Чи нэг юм гаргана биз дээ.
  • ГАНЦ/НЭГ ЮМ БОСГОХ тбү. мөнгөө нийлүүлэн нэг шил архи худалдан авах *Бидэнд нэг юм босгох мөнгө бий бил үү? *Гурвуулаа нэг юм босгоод ууцгаах уу?
  • ГАНЦ ЮМНЫ АРД ГАРАХ, ГАНЦ ЮМ УУХ тбү. нэг шил архи уух *Бид ганц юмны ард гараад харьцгаасан. *Ажлын дараа ганц юм ууцгаах уу?
  • ЦАЙНЫ ГАНЦ н. ажил албанд өмсөх нэг ээлжийн ганц хувцас *Тэр үед бид чинь цайны ганцаа их гамнаж өмсдөг байлаа шүү. *Цайны ганцаа гамнаж өмсөхгүй бол болохгүй.

Зүйр цэцэн үг

1. ганц мод гал болохгүй, ганц хүн айл болохгүй зүйр. (а.хүмүүс хамтран нөхөрлөж, харилцан түшилцэж байж сайн сайхан амьдарна; б.хань бүлгүй гань ганцаар явахыг шүүмжилсэн хэллэг)

Нутгийн аялгуу

Хэвшмэл хэлц

  • Га гэ нийлж Ганжуур1 Данжуур2 болдог
Ганц хоёр нийлж мянга түм болдог
  • Гавьяа цолыг олъё гэвэл
Ганц сэтгэлээр чармай
  • Гадаа гэж
Ганц үг хэлэхгүй
  • Гажуу ёс ганц хөлтэй
Үнэн ёс үүлэн хөлөгтэй
  • Газрын ганц ч гэсэн
Гадасны нүхнээс болдог
  • Газрын толгой олон
Газарчийн толгой ганц
  • Гай гаслан ганцаараа ирдэггүй
  • Гал олноо гасалгаж
Ганц биеэ амруулах
  • Галаар олноо гасалгаж
Ганц биеэ бүү баясга
  • Галд олноо гасалгаж
Ганц биеэ амруулах
  • Галзуурахад
Ганц хуруу дутуу
  • Галуу ганц дуугарвал ган арилгадаг
Хэрээ хэд дуугарвал боохой ирдэг
  • Галуу ганц дуугарвал он ирдэг
Хэрээ хэд бархиравч он ирдэггүй
  • Ган ганц бие
Ганц толгой
  • Ганган хүнд гархи нэмэр
Ганц модонд хонх нэмэр
  • Ганган хүнд гархи нэмэр
Ганцаар явахад дуу нэмэр
  • Гангинахаас ганц нохойтой
Хангинахаас ганц тогоотой
  • Ганц айл бол галаа хичээ
Хоёр айл бол ховоо хичээ
  • Ганц алга дуугүй
Ганц хүн сүргүй
  • Ганц баатраас
Гарын олон дээр
  • Ганц боловч гадас элээнэ
Хоёр боловч хормой элээнэ
  • Ганц бөхөөс
Гар бөх
  • Ганц бөхөөс
Эе бөх
  • Ганц гэр газар дуугаргадаггүй
  • Ганц мэргэнээс гар олон дээр
  • Ганц гэр галаа хичээ
Хоёр гэр ховоо хичээ
  • Ганц дугуйт тэрэг онхолдох нь амархан
Гамнаж хэрэглэхгүй бол үгүйдэхэд түргэн
  • Ганц дүлийгээр дуугаа үзэхгүй
Ганц биеэрээ үрээ үзэхгүй
  • Ганц дээлт барилдаач
Ганц морьт уралдаач
  • Ганц мод ой болохгүй
Ганц хүн айл болохгүй
  • Ганц мод
Шугуй болсон цагт
  • Ганц нуруу байшин болохгүй
Ганц тоосго хэрэм болохгүй
  • Ганц сарын халуун
Галзуу идээний хүч
  • Ганц тоосго хэрэм болохгүй
Ганц нуруу байшин болохгүй
  • Ганц тэмээнд эрэл тасрахгүй
Хоёр эмд хэрүүл тасрахгүй
  • Ганц тэмээтэй хүн эрэлд хатдаг
Хоёр эхнэртэй хүн гэрэлд хатдаг
  • Ганц тэмээтэй хүнд эрэл тасрахгүй
Хоёр эхнэртэй хүнд хэрүүл тасрахгүй
  • Ганц хүн (мал) газар дүүрэхгүй
Хоёр хүн хошуу дүүрэхгүй
  • Ганц хүн айл болохгүй
Ганц мод гал болохгүй
  • Ганц хүн арга мөхөс
Хоёр хүн арга төгс
  • Ганц хүн газардахгүй
  • Ганц хүн ганцаараа
Галзуу нохой замаараа
  • Ганц хүн хүн биш
Ганц цуцал8 гал биш
  • Ганц хүн хүн болохгүй
Ганц мод гал болохгүй
  • Ганц хүнд
Гал хань
  • Ганц хүрд түлхсэн хүний бөгс нь хазгай
Гандуу зөрүү явсан хүний зам нь хазгай
  • Ганц хүрдтэй тэрэг онхолдоход хялбар
Гар ихтэй айл уруудахад хялбар
  • Ганц цуцал галын эх
Ганц үнээ малын эх
  • Ганцаар шийдвэл гарз их
Олноороо шийдвэл олз их
  • Ганцаар явахаар галлаж яв
  • Ганцаараа дайллага
Дайллага болдоггүй
  • Ганцаараа ажилласнаас
Галаараа хөдөлсөн нь дээр
  • Ганцаараа ажилласнаас
Хотлоороо ажилласан нь дээр
  • Ганцаараа бол гарах номгүй
Хүнийг дагавал торох номгүй
  • Ганцаараа бол зовно
Олноороо бол дийлнэ
  • Ганцаараа идсэн гахай таргалахгүй
Олноороо идсэн оготно турахгүй
  • Ганцаараа идсэн гахай үхэхэд
Олноороо идсэн оготно үхдэггүй
  • Ганцаараа явахад газар хол
Гасланд учрахад цаг хол
  • Ганцаараа явсан хүн
Гачигдаж зовох
  • Ганцаас газар дүүрнэ
Дуслаас далай болно
  • Ганцаас газар дүүрнэ
Нэгээс нийгэм болно
  • Ганцаас газар дүүрнэ
Чимхээс атга дүүрнэ
  • Ганцаас газар дүүрч
Хоёроос хороо дүүрэх
  • Ганцад амралтгүй
Гашуунд харилтгүй
  • Гарын бөх ганц хүнд
Цээжний бөх цэрэг хүнд
  • Гарын хүчтэй хүн ганц хүн дийлэх
Эрдмийн хүчтэй хүн мянган хүн дийлэх
  • Гахай хадарсан газарт
Ганцаараа битгий яв
  • Гахайд ганц өдөр
Хомхойд хоёр өдөр
  • Гэгээн дэн өчүүхэн боловч гэрийн доторхыг гийгүүлдэг
Гийсэн ухаантан ганц боловч мунхгийн гэмийг соёдог
  • Гэр олон
Гэдэс ганц

Өвөрмөц хэлц

2. ганц үг газар гээхгүй (үг сөргөлдөн хэрэлддэг)

  • Ганц: ганц хуруу дутах: дөхөж очих, ойртох: *Дахиад хоёр тэх ногоон мөнгөний золиосонд одож, бор халиун сүргийн тэргүүнтэн болоход ганц хуруу дутав (Ж.Лхагва, Эвэр).
  • ганц удаа ганхийх: тэвчээр гаргах: *Долоо шархадсан чоно шиг болсон хүн ганц ч удаа ганхийлгүй шүдээ зуусаар нүдээ анихаа хүнээр заалгахгүй байлаа (Б.Догмид, Үхэх хүнд хань хэрэггүй).
  • ганц сэтгэл үүсэх: зориг шуудах: *Ганц сэтгэл үүсгэж, Галдан зуугаасаа ирэхдээ, газар нутгаа муулуулахаар ирсэн бус, харин ганжуурын гавж гал дэрмийн цоржтой чинь хэлэлцье гэж ирсэн юм (Д.Өргөн, Шагдар солиот).
  • ганц үг газар гээхгүй: бусдад мөчөөгөө өгөхгүй үг сөргөлдөн хэрэлдэх: *Задгай амтай, түргэн амтай Цоодол, чадал сайтай, шогч үгтэй Түмэн хоёрын ганц үг газар гээх шинжгүй маргалдаж байлаа (Ч.Лхамсүрэн, Анхны хундага).
  • ганц үг ган хийхгүй: яасан ч дуугарахгүй: *Түшмэлүүд яагаад ч юм бэ ганц үг ган хийх дуугүй ажээ (Л.Түдэв, Улаан долгион).
  • ↑ ташуурын ганц морь

Зөв бичих зүй

  • м.к.б ганц тоо ~ тоо, ~ нэг хорш., дан/гав ~ хорш., ганц хоёр хорш., ~ хуруудах (хурууны үрэвсэл) ганцын (ганц), ганцад, ганцаар(аа), ганцаас, ганцхан

Монгол бичиг

Geeeca


Ишлэл