хийх

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

Үгийн утга

хийх үйл 1Үйлдэх, бүтээх: ажил хийх (хөдөлмөрлөх, ажиллах), ан гөрөө хийх (ан агнах, ангаар хөөцөлдөх), аялал хийх (аялалд явах, зугаалах), биеийн тамир хийх (биеийн тамираар хичээллэх), гэм хийх (буруу гажуу хэрэг үйлдэх), гэрийн даалгавар хийх (хичээл дээр үзсэнээ гэртээ бататган давтах), гэрээ хэлэлцээр хийх (гэрээ хэлэлцээр байгуулах), дадлага хийх (сурч мэдсэнээ амьдрал дээр практикт туршиж үзэх), дайн хийх (дайн өдөөх, дайнд татагдан оролцох), дүгнэлт хийх (дүн шинжилгээ өгөх), ёс хийх (а.мэндлэх; б.ёс журмыг нь гүйцээх), зам хийх (зам тавих, замтай болгох), засвар хийх (засаж янзлах), зөв хийх (ёс журам, зааврынх нь дагуу хийх), зөвлөгөөн хийх (цуглаж зөвлөлдөн ярилцах), идээ хийх (а.хоол унд бэлдэх; б.цагаан идээгээ боловсруулах), мод хийх (а.мод түлш бэлтгэх; б.модны дарх хийх), мөргөл хийх (хүндэлж сүсэлж буй зүйлдээ толгойгоо хүргэн ёслох), наймаа хийх (худалдах, худалдан авах), нүгэл хийх (нүгэл болох зүйл үйлдэх), өртөө улаа хийх (өртөөнөөс өртөө хүртэл мэдээ хүргэх, өртөө хооронд хүн хүргэж унасан морийг нь эргүүлэн авч ирэх), саад хийх (саатуулах, садаа болох), сайн үйл хийх (олонд тустай, хүнд хэрэгтэй зүйл хийх), салах ёс хийх (а.хол явах хүнд ерөөл хэлж үдэн мордуулах; б.нас барсан хүнийг эцсийн замд нь үдэх), сургууль хийх (сурахын тул ажиллаж оролдох), тагнуул хийх (тагнан турших), ухуулга/таниулга хийх (ухуулан тайлбарлах), тариа хийх (а.тариураар арьс махны завсар, булчин болон судасанд эмийн зүйл шахах; б.тариа тарих, суулгах), тоглоом хийх (шоолсон өнгө аясаар хандах, наадам наргиа болгох), төлөвлөгөө хийх (төлөвлөгөө боловсруулах), тус хийх (тус болох, туслалцаа үзүүлэх), тэмцэл хийх (тэмцэх, босон эсэргүүцэх), үгүй хийх (а.байхгүй болгох; б.алах, цааш харуулах), хань хийх (хань болгох, хань татах), хичээл хийх (сурч мэдэхээр шамдах), хоол хийх (а.хоол бэлтгэн боловсруулах; б.хоол тэжээл болгон хэрэглэх; в.аар саар зүйлээр хоолших), худалдаа хийх (наймаа хийх), хурал хийх (хуралдах), хурим хийх (гэрлэх, хуримын ёс үйлдэх), *хүн хийх (хүн болгон хүмүүжүүлэх), хүний үгээр үг хийх (дам сонсон зүйлээ үнэнд бодох), цай хийх (а.цай боловсруулан үйлдэх; б.цай чанах; в.цай аягалах), эсгий хийх (хонины ноосыг зулж нягтруулан эсгий болгох), хийх үйлдэх хорш. (юмыг бүтээн бий болгох), хийх бүтээх хорш. (ажиллах, юмыг шинээр бий болгох), *гар хөл хийх (зарах, ойр зуурын ажилдаа туслалцуулах), *наагуур хийх (алив зүйлийг зохих хүнд нь мэдэгдэлгүй өөрийн дураар хийх), *өлмий дороо хийх (эрхэндээ оруулах), *доош хийх (хэн нэгнийг далд утгаар гутаан доромжлох), *эд бад хийх (а.алах; б.дуусах, үгүй хийх, барах), хийх ч хэцүү байх ч хэцүү цэцэн. (яамаарч юм бэ дээ, яахаа мэдэхгүй тээнэгэлзэх), хийвэл хийсэн шиг, хэлбэл хэлсэн шиг цэцэн. (ажил хэргийг оромдох хэрэггүй), ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал зүйр. (хийвэл хийсэн шиг хийх), хийвэл бүү ай, айвал бүү хий зүйр. (хийж эхэлсэн бол заавал дуусга), хэлдэг нь бал, хийдэг нь хор зүйр. (хэлэх хийх хоёр нь зөрөх), хэлсэнд нь итгэхээр хийсэнд итгэ зүйр. (хэлснээр нь бус хийснээр нь дүгнэ); 2Юмыг сав суулга зэрэгт агуулах: авдранд хийх (авдранд агуулах), зууханд хийх (зууханд агуулах), давс хийх (а.хоол унданд давс тохируулан орхих; б.юманд улам нэрмээс болох үйл үйлдэх), далд хийх (хүний нүднээс далд газар агуулах), өвөртөө хийх (дээлийн энгэрт шургуулах), усанд хийх (усанд дүрэх), хашаанд хийх (хашаанд хаших, хорих), *дайрин дээр нь давс хийх (улам цааш нь түлхэх), *нуруу руу хүйтэн ус хийх шиг болох (айж цочсоноос, эвгүй сэтгэгдэл төрснөөс бие эвгүйрхэх), *нүүр хийх газаргүй болох (туйлын их ичиж зовох); 3Хувцас, эдлэл өмсч, зүүж хэрэглэх: бөгж хийх (а.гартаа бөгж зүүх; б.бөгж үйлдэх), бээлий хийх (а.бээлий оёх; б.бээлий өмсөх), чихэвч хийх (чихэвч зүүх, чихэвч өмсөх), ээмэг хийх (а.чихэндээ ээмэг зүүх; б.ээмэг үйлдэх); 4Хэрэгцээнд зориулж ямар нэгэн юм бий болгох, бэлдэх: бэл хөрөнгө хийх (эх үүсвэр хөрөнгө болгох), хань хийх (хань хамсаа болгох), мод хийх (а.ургаа модыг огтолж хэрэгцээнд бэлдэх; б.мужаан хийх), идэш хийх (идшинд зориулж мал нядлах), мал хийх (а.дорой муу төлийг арчлан мал болгох; б.мал алж нядлах), чадах бүхнээ хийх (өөрийн чадлаар зүтгэх, бололцоогоороо хийх); 5Ямар нэг муу учир явдал гаргах: ял хийх (ял шийтгэх, ноогдуулах), саад хийх (садаа садаа), садаа хийх (төвөг болох, тотгор учруулах), алдаа хийх (осол эндэл гаргах), сүйд хийх (болохгүй юм хийх, олныг нь сандраах), хулгай хийх (юм хулгайлах, хүний юмыг зөвшөөрөлгүй авах), тохуу хийх (доог болгох, тоглоом хийх), хэрэгт хийх (муу хэрэг явдалтай орооцолдуулах); 6Янз бүрийн дүрслэх үгтэй нийлж агшин зуур болох үйлийг илэрхийлнэ: хотос хотос хийх (хотолзох); *цурам хийх (хэсэгхэн хугацаанд унтаад авах).


'

'

'

'


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • ажил хийх - хөдөлмөрлөх, ажиллах
  • ан гөрөө хийх - ан агнах, ангаар хөөцөлдөх
  • аялал хийх - аялалд явах, зугаалах
  • биеийн тамир хийх - биеийн тамираар хичээллэх
  • гэм хийх - буруу гажуу хэрэг үйлдэх
  • авдранд хийх - авдранд агуулах
  • зууханд хийх - зууханд агуулах
  • давс хийх - а.хоол унданд давс тохируулан орхих б.юманд улам нэрмээс болох үйл үйлдэх
  • далд хийх - хүний нүднээс далд газар агуулах

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

ДЭЛБЭЭ ХИЙХ 1 тбү. а. хоригдлуудын өрөөнд үзлэг шалгалт хийх - Олонхи хоригдол дэлбээ хийх үед хууль бус хадгалж байсан зүйлээ хураалгадаг. - Манай өрөөнд өнөөдөр хоёр удаа дэлбээ хийгээд байна. 2 гаалийн үзлэг хийх - Гаальчид дэлбээ хийсний дараа галт тэрэг хөдлөв. - Гүний гаалийн дэлбээ хийх хуваарь янз бүр байдаг байна.

Зүйр цэцэн үг

ажил хийвэл дуустал, давс хийвэл уустал - хийвэл хийсэн шиг хийх хийвэл бүү ай, айвал бүү хий - хийж эхэлсэн бол заавал дуусга хэлдэг нь бал, хийдэг нь хор - хэлэх хийх хоёр нь зөрөх хэлсэнд нь итгэхээр хийсэнд итгэ - хэлснээр нь бус хийснээр нь дүгнэ

  • цурам хийх (хэсэгхэн хугацаанд унтаад авах).


Хэвшмэл хэлц

Хэлэх хүний ам өвдөхгүй Хийх хүний бие зүднэ



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

хийх үйл 1 (үйлдэх) ажил ~, наймаа ~ (худалдах), *доош ~ (доромжлох) 2 (агуулах) авдарт ~, *нүүр ~ газаргүй болох (ихэд ичих) 3 алдаа ~, хулгай ~ (хулгайлах), *цурам ~ (унтаад авах), хийнэ, хийжээ, хийе, хийж; хийлцэх, хийгдэх, хийзнэх, хийцгээх, хийчих

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

kiK


Товчилсон үг

Хуучирсан үг