тэжээвэр

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[teʤe:wer]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠵ᠊ᠢ᠊ᠭᠡᠪᠤ᠊ᠷ᠊ᠢ


(тэжигэбүри)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I тэм.
  1. Хүний тэжээж ашиглах гэрийн амьтад
  2. Бэлчээрт гаргахгүй гэрийн гадна үлдээж тордох мал;
  3. Эхийнхээ хөхийг хөхөөгүй малын сүүгээр тэжээсэн хүүхэд болон угжмал төл.
II нэр.
  1. Тэжээх бордох ажиллагаа, арчилгаа

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

тэжээвэр мал - гаршуулан тэжээсэн мал
тэжээвэр галуу - гэрийн тэжээмэл галуу
тэжээвэр муур - гэрийн муур
тэжээвэр тугал - тэжээмэл эхгүй тугал
тэжээвэр хүүхэд - а.өргөмөл хүүхэд; б.хөхөөр биш угжаар өссөн хүүхэд
тэжээвэр бэр хуучир. - нөхрийнхөө эцэг эхтэй хүүхэд байхаасаа хамт амьдарсан бэр
тэжээвэр авах - а.мал тэжээл идэн тэнхэрч онд орохуйц болох; б.нялх хүүхдийн тэжээл зохиж мяраалах

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

тэ|жээ|вэр тэм..

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]


Орчуулга[засварлах]

Этгээд үг[засварлах]

БООРЦОГНЫ САВ н. тэжээвэр хүн, ажил албагүй хүн
  • Хүү тань ажилд орсон уу? –Үгүй, үгүй. Ажилгүй боорцогны сав гэртээ байж л байна.
  • Би хоёр жил боорцогны сав байлаа.
БУДААНЫ САВ н. тэжээвэр хүн, ажил албагүй хүн
  • Ажил олдохгүй байгаа учир эцэг эхээрээ тэжээлгэсэн будааны сав болоод байна.
  • Би чам шиг мэргэжилтэй байсан бол будааны сав болж гэртээ суухгүй байса н.
ТЭНЭГ *СЭТГЭЦИЙН ӨВЧИН
  • '
  • '
АНААШ н. тэнэг
  • Чи анааш юм уу, миний хэлснийг сайн сонс.
  • Би бүр анааш болчихжээ. Багшийн заасан хичээлийг ойлгосонгүй.
АНААШДАХ тбү. тэнэгтэх, үл ойлгох
  • Битгий анаашдаад байл даа.
  • Бид анаашдаж суухын оронд хичээлдээ хичээсэн нь дээр байх.
БАЙЦАА ТОЛГОЙ н. тэнэг, боловсролгүй
  • Би ийм байцаа толгой хүнийг урьд өмнө үзээгүй юм байна.
  • Дунд сургуульд сурч байхад бид чинь түүнийг байцаа толгой гэж шоглодог байса н. Гэтэл одоо дэлхийн даамын аварга болоод байдаг.
ДЕБИЛЬ н. тэнэг, ухаангүй. О.дебиль(ухаан балайрах өвчин)
  • Чи яасан дебиль юм бэ? Ийм амархан юмыг ойлгохгүй байгаа юм уу?
  • Би шал дебиль юм. Чиний түрүүн хэлснийг одоо л ойлголоо.
ДЕБИЛЬТЭХ тбү. тэнэгтэх, ухаангүйтэхО.дебиль(ухаан балайрах өвчин)М.-тэх
  • Чи битгий дебильтээд бай.
  • Ингэж дебильтэж байхын оронд энэ пийшинг хүнээр өрүүлчихье.
ДОМБО н. тэнэг, мулгуу
  • Би яасан домбо юм бэ. Чиний яриаг огт ойлгосонгүй.
  • Домбо царайлж суухын оронд чи хичээлээ унш.
ДОМБОРОО н. тэнэг, манагар
  • Чи ямар домбороо юм бэ? Энэ цамцны товчийг ингэж биш ингэж оёх байсан юм.
  • Монголчууд бид домбороо болохоороо хогоо гудамжинд хамаагүй хаядаг байх.
ДОМБОРООТОХ тбү.
  • Би юундаа ингэж домбороотдог байна. Уг нь тэр хүнийг энд эрт ирээрэй гэж хэлэх байж.
  • Тоогоо бодож чадахгүй, домбороотож сууна.
ДОНДОГ н. тэнэг, мангуу
  • Юундаа дондог болоод байгаа юм бэ. Энэ ажил тийм ч ухаан зарах ажил биш шүү дээ.
  • Над шиг дондог хүн англи хэл сурахгүй байх.
ДОНДОГДОХ тбү. тэнэгтэх
  • Би дондогдоод чиний юу ярьсныг ойлгосонгүй.
  • Битгий дондогдоод бай л даа. Ингээд зур.
ДӨШ ТОЛГОЙТ б.а.тэнэг(хүн)
  • Манай шоронгийн дарга дөш толгойт байх аа.
  • Би түүнийг дөш толгойт гэж боддог.
ДУНГИЙН ТҮРС н. эргүү мангууX.dong(дун)
  • Дунгийн түрс минь ээ, миний үгийг сонч байна уу?
  • Би хүний хэлсэн шинэ санааг ойлгохгүй, дунгийн түрс болоод байдаг юм.
ДУРАК н. тэнэг, мунгууО.дурак(тэнэг, мангуу)
  • Манай зарим улс төрчид дуракийн дурак юм ярих юм.
  • Үнэндээ тэд дурак улс биш.
ДҮНДҮК н. аө.эргүү мангууО.дундук(тэнэг)
  • Цэвэлмаа гэдэг дүндүк багшид биднийг ховлосон байна.
  • Над шиг дүндүк энэ тоог бодож чадахгүй байх аа.
ДҮНХҮҮ, ДҮНКҮҮ н. эргүү, мангуу(нутгийн аялгууны үг. Эртний Дунхуу аймгийн нэрээс үүссэн бололтой)
  • Би гэж дүнкүү амьтан таны захисан зүйлийг авчрахаа таг мартчихжээ.
  • Би дүнкүү болохоороо ийм юманд санаа зовдог хүн биш.
ДҮНХҮҮТЭХ тбү. эргүүтэх, мангартах
  • Үнэ хямдралаар би тэр гутлыг авах уу, үгүй юү гэж дүнхүүтэж байх хооронд зарагдаад дуусчихжээ.
  • Дүнхүүтэж суулгүй хичээлээ хий л дээ.
МАНТУУ ТОЛТОЙТ н. мангуу, тэнэг
  • Их хурлын зарим гишүүдийг сүүлийн үед хүмүүс мантуу толгойт хэмээн хочлох болов.
  • Чиний хэлдгээр би мантуу толгойт юм байх даа. Үнэхээр та нарын яриаг ойлгосонгүй.
МАХАН ТОЛГОЙ н. мулгуу хүн, тэнэг хүн
  • Төрийн энэ албан хаагчийг хүмүүс махан толгой хэмээн шүүмжилж байна.
  • Чи яасан махан толгой юм бэ? Үүнийг ойлгохгүй байна уу?
МОДОН ТОЛГОЙ н. тэнэг
  • Тэр модон толгойд юм хэлээд хэрэггүй.
  • Би яахаараа модон толгой болоод төрчихдөг байна. Монгол хэлний дүрмээ огт ойлгохгүй юм.
МЭЭКИЙ н. аө.тэнэг, дүйнгэ(“мэдрэл” хэмээх үгээс язгуур үүсгэн үг бүтээсэн)
  • Би яасан мээкий юм бэ? Гэрийн даалгавраа хийхээ мартчихжээ.
  • Тэр дунд сургуульд байхдаа шал мээкий амьтан байсан юм.
МЭЭКИЙДЭХ тбү. тэнэгтэх, мангартах
  • Тэр үргэлж мээкийдэж байдаг болохоороо сая хүнтэй зодолдоод цагдаад байцаагдаж байгаа юм байна.
  • Би мээкийдэж яваад энэ нэр хүндтэй байгуулллагад ажилд орсондоо гайхдаг юм.
ОМБО н. тэнэг
  • Чи яасан омбо юм бэ? Би чамд үүнийг олон удаа тайлбарлалаа шүү дээ.
  • Ер нь бүх омбо байх аа.
Т 1 н. бх.тэнэг(т үсэг болон 1-ийн тооны дуудлагаар ёжилсон)
  • Тэр захиандаа намайг “Чи Т 1 юм уу” гэж бичсэн байв.
  • Би Т 1 гэдгээ ойлгож байна.
УСАН ТОЛГОЙ/ТЭНЭГ н. маш тэнэг
  • Тэр ёстой усан толгой байх аа.
  • Над шиг усан тэнэг хүн тийм том компанид ажиллаж чадахгүй байх.
ХОЙЛОГТОХ тбү. тэнэгтэх, дүйнгэтэх. О.меланхолик(“хүний зан чанарын сул хэв шинж”)М.-тох
  • Хүний хэлсэн үгийг ойлгохгүй битгий хойлогтоод бай л даа.
  • Хойлогтсон ч юм алга. Жаахан эргэцүүлэн бодох хэрэгтэй байна.
ХӨЛДҮҮ б.тэнэг, ухаан муутай. О.отморозок(хөлдүү)
  • Чи яасан хөлдүү хүн юм бэ? Хүний саналыг хүлээж ав л даа.
  • Манай ангийн нэг хүүхэд Болдыг хөлдүү, хөлдүү гэж шоглож байв.
ХӨЛДҮҮ ТОЛГОЙ н. тэнэг, ухаан муу хүн
  • Чи яасан юм ойлгодоггүй хөлдүү толгой вэ?
  • Би хүний хэлсэн үгийг ойлгодоггүй хөлдүү толгой байгаа юм.
ШААРИГ ДУТУУ б.бусдаас ухаан дутуу, таарууО.шарика(мөхлөг үрэл)
  • Тэр гадаад хэлний хичээлдээ хичнээн чармайвч шаариг дутуу болохоороо сайн сурч чадахгүй байна гэж өгүүлж байв.
  • Би шаариг дутуу байх аа, ийм амархан зүйл ойлгохгүй хэчнээн удав.
ЯРВАА, ИРВАА н. тэнэг.Х.er bai wu(хоёр зуун тавь буюу жингийн хагас. Жиндээ хүрээгүй учир дутуу дулимаг, ухаан дутуу гэсэн утга)
  • Хүмүүс шинээр ирсэн сумын даргаа ирваагэж дургүйцэж байв.
  • Асуултанд нь эс хариулсанд тэр намайг “Чи яасан ярваа амьтан бэ” гэж байна.

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]