суух

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Монголоор[засварлах]

===Үгийн гарал===юу ч хийхгүй суух

Үгийн дуудлага[засварлах]

[su:]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠰ‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠬ᠎ᠠ


ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠣ

(сагу)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I үйл.
  1. Бөгсөөрөө юман дээр тулж байх
  2. Далавчит амьтны юман дээр бууж зогсох
  3. Машин, тэрэг зэрэг юмны хөдлөх явахад гэмтэл шалтгаан тохиолдох
  4. Эрх тушаал, их ор эзлэх
  5. Нэмэгдэх, ихдэх
  6. Автобус унаагаар үйлчлүүлэх; автобусанд суух (автобусанд орох, автобусаар үйлчлүүлэх), рашаанд суух (рашаанаар эмчлэх
  7. Суралцах, тухайн үйл хэрэгт оролцох
  8. Хотгор болох, доош буух, нахийх
  9. Ажилгүй сул болох
  10. Үүл, манан тунаран тогтох; манан суух (манан тогтох), үүл суух (үүлших
  11. Ургамал, амьтанд үр, жимс тогтох
  12. Буур хээлтүүлэгт орох; 鮫Наалдах, тогтох, үүсэх
II үйл.
  1. Газар нутаг, оронд амьдрах, орших, байх, албан хаах
  2. Орон байшинд амьдрах, байх
  3. Эр эм бололцон айл гэр болж амьдрах
III нэр.
  1. Бусдад өгөх аяны бэлэг;
  2. Дайнд ялагдагсдаас авах татвар.

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

гэдрэг суух - а.адуу малын гэдрэг цахлан зүтгэж тасдуулах; б.шилж. хойш суух
дэмий суух - юу ч хийгүй үр бүтээл муутай байх
завилж суух - хоёр хөлийг нугалж хөл өлмий зөрүүлдэн суух
налайж суух - амар тайван, айх зүйлгүй тайван байх
налж суух - юмыг түшиж суух
нарлаж суух - наранд ээн суух
өвдөглөж суух - өвдгөө нугалж, өвдгөөрөө газар тулж суух
сандайлж суух - юмыг сандал болгон ашиглаж суух
сөгдөн суух - өвдгөө нугалан тэргүүнээ газар хүргэх
тухтай суух - ая тааваар суух
харуулдан суух - хүлээх
явган суух - өвдгөө нугалж хөл дээрээ суух
хөндөлдөн суух - эмээлийн дээрээ хөндлөн суух
суумал бурхан - завилж суусан бурхан
суумал бурхан гүймэл ширээ оньсого. - морь унасан хүн
ялаа суух - ялаа ямар нэгэн зүйл дээр нисэн буух
машин суух - а.машин шавар шавхай зэрэгт орох; б.машин эвдрэх
захиран суух - захиран байран байх
ноён суух - ноён болох
эзэн суух - эзэн болох
хаан ширээнд суух - хааны ор эзлэх
албанд суух - алба хаших
атираа суух - атираатай болох
буурал суух - буурал үстэй болох
гэдэс суух - гэдэс ихтэй болох
зунгаг суух - зунгагтай болох
мах суух - таргалах
өөх суух - таргалах
согог суух - согогтой болох
тарга суух - таргалах
туршлага суух - туршлагатай болох
униар суух - униар татах
санаа суух - аливаад хэрсүү хандах
ухаан суух - а.юмны учир начрыг ухааран ойлгодог болох; б.буурь суурьтай болох
ухамсар суух - ухамсартай болох
хашир суух - хашир болох, юм мэддэг болох
булчин суух - булчинтай болох
лекцэнд суух - лекцэнд оролцох
сургуульд суух - сургуульд орж эрдэм сурах
хийдэд суух - хийдэд ном үзэх
хуралд суух - хуралд оролцох
шавилан суух - сүм хийдэд шавилан ном үзэх
байшин суух - байшин доош болж зай завсар нь багасах
тэтгэвэрт суух - тэтгэвэрт гарах
ариг суух - ямар нэгэн ажил төрөл хийхгүй дэмий байх
үр суух - үр тогтох
жимс суух - жимстэй болох
хээл суух - хээлтэй болох
тортог суух - тортогтой болох
утаа суух - утаа тогтох
хир суух - хиртэй болох
үрчлээ суух - үрчлээ тогтох
авын отоонд суух - үргээлгэнээс гарах ан амьтныг намнахаар замыг нь отох
марзанд суух - ан амьтны хужир мараа идэх зам газрыг сахиж отох
гэрийн хорионд суух - гэрт нь хорих
хэрэгтний ширээнд суух - хэрэгтэн болж байцаагдах
шоронд суух - ял эдлэх
даян суух - уул хаданд гарч бясалгал үйлдэх
морь суух - а.морь уургалахад унаж буй морь цахлан хойш гэдийх; б.уралдаж буй морь сульдаж арынхаа моринд гүйцэгдэх
хойш суух - а.гэдрэгээ болж суух; б.шилж. залхуурах
ар хударгаар суух - юмны араар сууж үлдэх, заль мэх гарган хоцрох
байранд суух - байранд амьдрах
төвд суух - төв суурин газар амьдрах
нутагтаа суух - нутагтаа амьдрах
өртөөнд суух - өртөөн дээр алба хаах, амьдрах
оршин суух - оршин амьдрах
шилжин суух - байраа сэлгэн өөр газар амьдрах
суурин суух - ийш тийш нүүлгүй байран амьдрах
хотод суух - хотод амьдрах
хөдөө суух - хөдөө амьдрах
хуарагнаж суух - хуаран байгуулж суурьших
айлд суух - айлын гэрт толгой хоргодон амьдрах
айлд хүргэн суух - авгайнхаа гэрт нь очиж амьдрах
хүнтэй суух - гэрлэх, хань ижилтэй болох

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

суу/х үйл. ~ сандал II.(ор­ших) оршин/амьдран ~, сууна, суу­жээ, сууя, сууж; суулцах, суузнах, сууцгаах, суучих

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]


ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠯ᠊ᠭ᠎᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠴ᠊ᠢ᠊᠊ᠬ᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠵ‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠵᠣ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᡍ‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍‍ᠰ‍‍ᠠ‍ᡍ‍ᠠ‍᠊ᠷ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠪᠡᠴᠣ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠪᠡᠯ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠪᠡ‍ᠰ‍ᠣ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠮ‍ᠠ‍‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠳ᠋‍ᠠ‍ᠯ᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠷ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍ᢉᡍᠣ᠊ᠳ᠋᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍‍ᠰ‍‍ᠠ‍᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊ᠭᠡ᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠳ᠋‍ᠠ‍᠊ᠬ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠣ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠮ‍ᠠ‍᠊ᠷ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠢ᠊᠊ᠢ᠊ᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠯ ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊ᠭᠡ᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠢ᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊‍ᠠ‍‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊᠊‍᠊ᠨ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠬ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᡍ‍ᠠ‍᠊ᠷ‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᡍ‍ᠠ‍‍ᠰ‍‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᡍ‍ᠠ‍ᠴ᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᡍᠣ᠊᠊ᠵ‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠪᠡᠡ᠋
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠵ‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊ᠯ᠎ᠠ
ᠰ‍ᠠ‍ᡍᠣ᠊᠊ᠨ᠎ᠠ

/~лга /~чих /~цгаа /~ж /~аад /~н /~саар /~вч /~вал /~ваас /~магц /~тал /~хлаар /~нгуут /~сан /~аа(гүй)᠎ /~даг /~х /~маар /~хуйц /~лгүй /~я /~гтун /~г /~аарай /~аасай /~аач /~уузай /~в /~жээ /~лаа /~на

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

  • нүүх суух - нэг газраас нөгөө рүү очих, нэг газартаа байран байх

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

суусан газраасаа шороо атгах - үл ялих зүйлээс ч ашиг хонжоо олох сүйхээтэй
чөмөг суух - мал, амьтны таргалах
нар суух - орой болох
аавынд суух - шоронд орох
хөлд нь суух - а.Адуу малын хөлд сууж барих; б.шилж. Аргадаж ая тал засч байгаад санасандаа хүрэх гэж оролдох
уруу суух - чацга алдах
хойш сууж доош малтах зүйр. - алив ажил хэрэгт хойргоших
суусан газраасаа шороо атгах - үл ялиг зүйлээс ашиг хонжоо олох сүйхээтэй~Би яаж мэдэх вэ? суусан газраасаа шороо атгах дөхсөн сувдаг зантай л гэдэг байсан (Ж.Пүрэв, Бээлий). ~Одоо би хөдөөний ажлаас айхаа нэгэнт больсон. Энд хүрч ирээд хэчнээн их юм хийж болохыг ойлгосон. Суусан газраасаа шороо атгана гэгч л болсон доо (Жек Лондон, Саран хөндий).
↑ багалзуур дээр нь суух
↑ байшин суух
↑ гар газар, хөл хөсөр суух
↑ овоо босгоогүй бол шаазгай хаанаас суух вэ
↑ соёлоор суух
↑ хөлд нь суух
↑ чигтээ суух

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Зогсох нь мануул
Суух нь балин
Идэх нь мангас
Суух нь шумуул
Суух гээд чулуу шүүрч
Суниах гээд туулай цохих
Суух нь шумуул шиг
Шунах нь чоно шиг
Суух тутам залхуу болно
Идэх тутам ховдог болно
Явах хүнээр гал бүү түлүүл
Суух хүнээр татлага бүү татуул

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Суухад нь сугадаж босоход нь борвидох

Тайлбар: зусардан бялдуучлах

Суусан цэцнээс явсан тэнэг дээр

Тайлбар: хүн ихийг үзэж нүд тайлбал оюун ухаан сайжирч болдог

Суусан хүний бодол олон
Сонссон хүний сонин олон

Тайлбар: сонссоныг хураавал мэргэн цэцэн болно

Овоо босгоогүй бол шаазгай хаанаас суух вэ

Тайлбар: муу үйлд шалтаг бүү гаргаж бай

  • хойш сууж доош малтах

Тайлбар: алив ажил хэрэгт хойргоших

Суух тутам залхуу болно идэх тутам ховдог болно

Тайлбар: муу занг бага дээр нь засах хэрэгтэй

Цэцэн үг[засварлах]

Сууж үхэхээр явж үх

Тайлбар: хүнд хүчрийг зөв аргаар туулах хэрэгтэй

Суувал бөгсний мөр
Зогсвол хөлийн мөр

Тайлбар: хийсэн хэргээсээ зайлж чадахгүй

Суухгүй гээд хойморт
Идэхгүй гээд их аягаар

Тайлбар: хуурамч нэрэлхүү зан гарган даврах