орох

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

Үгийн утга

орох I үйл 1Хүн, амьтан, юмны гадна талаас дотогшлох, ил байдлаас далд болох: гэрт орох (гаднаас гэрт шилжих), нар орох (нар шингэх), нар үүлний цаагуур орох (нар үүлэнд халхлагдан харагдахгүй болох), далд орох (а.юмны цаана, үзэгдэхгүй болох, –Морьтой хүн явсаар модон дотор орж далд оров. яриа.; б.шилж. үхэх), дэлгүүр орох (дэлгүүр рүү явах), усанд орох (а.усанд шумбах, угаах; б.норох), усанд орсон тамхи (норсон тамхи), дээлийн зах руу ус орох (дээлийн зах руу ус урсаж норгох), адуу уулын ард орох (адуу уулын цаагуур бэлчин далдлагдах), замдаа ороод гарах (зам зууртаа хэн нэгнийд халт үдлэн буух), хадаас хананд орох (хадаас хананд зоогдон шигдэх), цонхоор гэрэл орох (цонхоор гэрэл тусах), шурган орох (а.юман доогуур шурган далдрах; б.аргалан бүрэлдэхүүнд нь багтах), машинд чихэлдэн орох (машинд шахцалдан суух), шинэ байранд орох (шинэ байртай болж тэндээ амьдрах), нүхлэн орох (нүх сүв гаргаад шургах), нэвтрэн орох (ямар нэгэн зүйлийг нэвтлэн дотогшлох), орох гарах хорш. (тогтворгүй, их хөдөлгөөнтэй байх, нааш цааш явах), орон гаран гүйх (ийш тийш гүйх, үргэлжийн хөдөлгөөнтэй байх), орохгүй гэсэн гэрт гурав орж, оочихгүй гэсэн аяганаас гурав оочих зүйр. (юманд ам гарч болдоггүй), олон орвол цайгүй, орой орвол зайгүй зүйр. (нэг зүйлийг олонтоо давтвал ад болно); 2Алив нэгэн юм руу чиглэн одож дотор нь байх: мод руу орох (мод чиглэн одож модонд байх), уул руу орох (уул чиглэн одож хүрэх), хонь гол руу орох (хонь голын зүг бэлчиж хүрэх); 3Дэс дараа бүхий зүйлийн дотор байр эзлэх: байранд орох (тэмцээн уралдаан зэрэгт эхний хэдэн байранд багтах), тэргүүнд орох (нэгдүгээр байр эзлэх), урд нь орох (а.өмнө нь гарах; б.уралдан тэмцэлдэх үедээ хэн нэгний түрүүнд гарах); 4Ямар нэгэн газарт очих, хүрэх: сум орох (сумын төвд очих), хот орох (хотод хүрэх), нутаг орох (төрж өссөн газартаа очих), гуанзанд орох (бэлэн идэш уушны газарт очиж хооллох), дайсан руу довтлон орох (дайсны зүг довтлон очих); 5Ямар нэгэн зүйлийг туулах, давж гарах: онд орох (тухайн жилийг эсэн мэнд туулах), хил нэвтрэн орох (хилийн шугам давах), жил орох зурхай (дорно зүгийн зурхайн ёсны мөчлөгийн жил тохиолдох) –Энэ жил миний хорин тавны жил орж байна. яриа., орох зургаан үүд (монгол эмнэлэгт арьс, мах, судас, яс, цул, саа зэрэг зургаан эрхтний өвчин), *ацан шалаанд орох (хааш ч үгүй болох, яахаа мэдэхээ болих), *урхинд орох (бусдын муу арга мэхэнд автах); 6Ямар нэг зохион байгуулалттай юманд багтах, нийлэх: ажилд орох (ажилтай болох), сургуульд орох (сургуульд элсэх), анги дэвшин орох (анги дэвшин суралцах), бүртгэлд орох (бүртгэгдэх, бүртгэлд багтах), намд орох (намын гишүүнд элсэх), цэрэгт орох (цэргийн бүртгэлд хамрагдаж, алба хаахаар болох), тулалдаанд орох (тулалдах хүмүүсийн бүрэлдэхүүнд багтан байлдахаар болох), урван орох (а.өөрийн гэр орноос зайлж өөр айлд очих; б.дайсан этгээдийн талд орох, тэрслэх), хүүхэд айлд урван орох (хүүхэд төрсөн гэрээсээ дайжин өөр айлын хүүхэд болох); 7Ямар нэг юмны харъяанд багтах, хамрагдах: дансанд орох (дансанд багтах), –Цалин дансанд оржээ. яриа., орлогод орох (орлогод тооцогдон тэмдэглэгдэх), тооцоонд орох (тооцоонд багтах), эмд орох (эмийн найрлагад багтах), тоонд орох (бүрэлдэхүүнд багтах), түүхэнд орох (түүхэнд тэмдэглэгдэх), нэр орох (нэр багтах), *дансны үдээсэнд орох (хэрэг дарагдах, илрэхгүй болох); 8Зохих чадвар эзэмших: хэлд орох (анх үг хэлж сурах), хөлд орох (хүүхэд анх явж сурах), хоолонд орох (а.нялх хүүхэд бор хоол идэж эхлэх; б.хоол идэхээр бэлэн идэш, уушны газар руу явах; в.хоолны дуршил нэмэгдэх, хоол идэх дуртай болох), гарт орох (а.ажил хэргийг байнга хийсээр дадлагажих; б.шилж. Бусдын эрхшээлд автах); 9Их хэрэглэгдэх, зарцуулагдах: ус орох (ус их хэрэглэгдэх), түлш орох (түлээ түлш их зарцуулагдах), хүч их орох (их хүч хэрэглэгдэх), цаг хугацаа орох (цаг их зарцуулагдах); 10Агаарын тунадас, хур буух: бороо орох (хур буух), мөндөр орох (мөсөн тунадас буух), хур орох (хур буух), орох тэнгэрийн орой цоорхой, орсон буурын шил цоорхой зүйр. (сайн ажиглавал тэнгэр муухайрах, буурын ороо орж буй шинж тэмдэг мэдэгддэг), орсон бороо арилдаг, ирсэн гийчин буцдаг зүйр. (а.хурим найрт ирсэн зочдод буцах учрыг айлтгах үг; б.эхэлсэн үйл хэрэг хэзээд дуусах учиртай); Ажил хэрэг нь цэгцрэх: замд орох (а.шулуун замд нийлэх; б.ажил хэрэг нь санаснаар болох); Нэг зүйл нөгөөдөө уусч шингэх: будаг орох (өөр өнгийн будагтай холилдох), амт орох (амттай болох), шүү орох (арьс, шир зэргийг давстай усанд хийж идээлэх), үнэр орох (үнэр шингэх), хүч орох (а.улам исгэлэн амттай болох; б.бяр чадалтай болох), цайнд идээ орох (цай аагтай болох, цай идээших), шингэн орох (ямар нэгэн зүйл нөгөө зүйлдээ уусан тархах); Халдан дайрах, довтлох: хотонд чоно орох (хоттой хонь руу чоно дайрах), дайран орох (хүч түрэмгийлэн довтлох), довтлон орох (цэрэг зэвсгийн хүчээр гэнэт халдан байлдах), мөрдөн орох (мөшгөн дагаж явах), халдан орох (дайрч довтлох), дайсны гүнд цөмрөн орох (дайсны гүнд халдах), *аминд орох (а.амь насыг нь аврах; б.шилж. алах), *голд орох (а.аминд орох; б.үнэхээр итгэх), голд ортол хэлэх (үнэхээр итгэмээр үг хэлэх); Тухайн зүйл бий болох: гэгээ орох (үүр хаяарах), үүрийн тэмдэг орох (үүр хаяарах шинж мэдэгдэх), буурал орох (бууралтаж эхлэх), сэрүү орох (сэрүү унах), тусад орох (тус дэм болж эхлэх), сэхээ орох (ухаан орж ухаарах), өнгө орох (а.үзэмж сайжрах, өнгө сайтай болох: –Гуулин тавгийг арчаад байсан нь өнгө орлоо. яриа.; б.будаг суух; в.таргалж тэвээрэх), зүс орох (а.хүний царай төрх өнгөжих; б.малын тарга тэвээрэг сайжрах), тэргэнд орох (адгуус малыг тэргэнд хөллөх), нууц байдалд орох (нууц байдалд байх), өрөнд орох (өртэй болох), *гол орох (өлсгөлөн үедээ бага зэрэгюм идэх); Тухайн шинж чанар бүхий зүйл нэмэгдэх: сүү орох (сүү нь нэмэгдэх, сүү элбэгших), жилбэ орох (жилбэ нэмэгдэх), үнэ орох (үнэ нь нэмэгдэх), хүйт орох (улам хүйтэн болох), зориг зүрх орох (зоригтой болох, зориг бадрах), нүд орох (сохор, харалган хүн хараатай болох, хараа нь сайжрах), хэвтэрт орох (өвчин улам даамжирч босч чадахгүй болох); 三Мэдрэлд сэрэгдэн өртөгдөх: зүүдэнд орох (зүүдэнд сэрэгдэн мэдрэгдэх), мэдээ орох (а.бадайрч хөшсөн бие махбодь сэргэх, ухаан орох; б.хүүхэд хэл, хөлд орох), сэхээ орох (сая ухварлах), ухаан орох (а.хэрсүүжих; б.ухаан алдсан хүн сэргэж сэхэх), амь орох (а.амьтай болох, амилах; б.шилж. хөлдүү юм гэсэх, хүйтэн зүйл бүлээсэх), бодолд орох (бодогдох), санаанд орох (сэтгэгдэх), үүр түүр бодолд орох (ямар нэгэн зүйл гэнэт цухасхан бодогдох), *онгод орох (а.бөө хүн онгодоо дуудан ирүүлж түүндээ хувилах; б.шилж. хүний сэтгэл санаа хөөрөх), шүлгийн онгод орох (өөрийн эрхгүй сэтгэл догдлон шүлэг бичмээр болох), *орон гаран болох (а.сэтгэл хямарснаас ухаан самуурах; б.өтөлж зөнөгтөх); 傘Ямар нэгэн зүйл болон хэн нэгэнд итгэж бишрэн дагах: үгэнд орох (хэн нэгний хэлсэнээр дуулгавартай байх), эцэг эхийнхээ үгэнд орох (эцэг эхийнхээ хэлсэн үгийг дагаж мөрдөх), дагаар орох (өршөөл нигүүсэлд нь багтах, аяар нь байх), шашинд орох (шашинтай болох, шашинд итгэх), номд орох (аливаа сургаалд бишрэх, уг сургаалыг зөвшөөрөн дагах), бусдын мэдэлд орох (бусдын эрхэнд автагдах), эрхэнд нь орох (хэн нэгний аяар, үгээр нь байх), эрхшээлд орох (хүний эрхэнд автагдах), татагдан орох (ямар нэгэн зүйл болон хүний нөлөөнд автагдан дагах); 参Юманд шунах, дур сонирхолтой болох: архинд орох (архи уух дуртай болох), тоглоомд орох (тоглох дуртай болох), өнгөнд орох (ямар нэгэн зүйлийн өнгөнд шунан дурлах); 山Таагүй хэрэг явдалд холбогдох: хэрэгт орох/ял зэмлэлд орох (гэмт хэрэгт холбогдох, хэрэг үйлдсэн хүмүүсийн бүрэлдэхүүнд багтах), хэл аманд орох (а.хэрүүл шуугианд нэр дурдагдах; б.шилж. олонд шүүмжлэгдэн хэлцэгдэх), буруу замаар орох (а.буруу зам даган явах; б.шилж. зүй бус явдалтай болох), *аавынд орох (шоронд суух), *урхинд орох (бусдын муу арга мэхэнд автах); 惨Хүнтэй суух, гэрлэх: хүргэн орох (а.эрэгтэй хүн гэрлэх; б.эхнэрээ дагаж хадмындаа амьдрах), бэр орох (эмэгтэй хүн хүнтэй суух); Барилдааны үед нөгөө бөхийнхөө хий чөлөөг харж түргэн зуур довтлох монгол бөхийн мэх: хөлд орох (барилдаж буй эсрэг бөхийнхөө хөл рүү гэнэт дайрах); Оронд, төлөөнд: оргүйд орвол охинтой цэцэн. (хүүгүй хэдий ч охинтой (хүүхэдтэй)

II үйл Эрэгчин, эмэгчин амьтны орооны цаг болох: ороо нь орох (адгуус амьтны орооны үед нийлэх чадвар нь идэвхжих), буур орох (буурын орооны цаг болох).


'

'

'

'

'


Шилжсэн утга

  • үхэх
  • Бусдын эрхшээлд автах
  • алах
  • хөлдүү юм гэсэх, хүйтэн зүйл бүлээсэх
  • хүний сэтгэл санаа хөөрөх
  • олонд шүүмжлэгдэн хэлцэгдэх

Холбоо үг

  • гэрт орох - гаднаас гэрт шилжих
  • нар орох - нар шингэх
  • нар үүлний цаагуур орох - нар үүлэнд халхлагдан харагдахгүй болох
  • далд орох - а.юмны цаана, үзэгдэхгүй болох, –Морьтой хүн явсаар модон дотор орж далд оров. яриа. б.шилж. үхэх
  • дэлгүүр орох - дэлгүүр рүү явах
  • мод руу орох - мод чиглэн одож модонд байх
  • уул руу орох - уул чиглэн одож хүрэх
  • хонь гол руу орох - хонь голын зүг бэлчиж хүрэх

Хоршоо үг

  • үхэх
  • Бусдын эрхшээлд автах
  • алах
  • хөлдүү юм гэсэх, хүйтэн зүйл бүлээсэх
  • хүний сэтгэл санаа хөөрөх
  • олонд шүүмжлэгдэн хэлцэгдэх


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

ХЭЛД ОРОХ тбү. аливаа нам, байгууллага, хувь хүн санал бодлоо гэнэт ярьж эхлэх - Танай нам хэлд ороогүй байхад бид хэлд ч хөлд ч орсон байсан шүү дээ. - Их хурлын энэ эрхэм гэнэт хэлд орж индэрт гарч үг хэлж эхэлжээ.

Зүйр цэцэн үг

орохгүй гэсэн гэрт гурав орж, оочихгүй гэсэн аяганаас гурав оочих - юманд ам гарч болдоггүй олон орвол цайгүй, орой орвол зайгүй - нэг зүйлийг олонтоо давтвал ад болно орох тэнгэрийн орой цоорхой, орсон буурын шил цоорхой - сайн ажиглавал тэнгэр муухайрах, буурын ороо орж буй шинж тэмдэг мэдэгддэг орсон бороо арилдаг, ирсэн гийчин буцдаг - а.хурим найрт ирсэн зочдод буцах учрыг айлтгах үг буур орох (буурын орооны цаг болох).


Хэвшмэл хэлц

  • Олны үг ортой ,Орох тэнгэр үүлтэй.
  • Омог ихэдвэл орон эзлэгч хаанд ч зохихгүй ,Орох ихэдвэл орчлон дэлхийд ч зохихгүй.
  • Оргих нь ихэдвэл ширгэх нь их ,Орох нь ихэдвэл гарах нь их.
  • Орох газаргүй ,Шургах нүхгүй.
  • Орох гэр ,Оочих аягагүй.
  • Орох гэсэн үүд ,Утаа гаргах гэсэн тооно.
  • Орох нар улайвал үер болохын отлого ,Орон гаран гасалбал уршиг болохын отлого.
  • Орох наран байдалтай ,Гарах наран шинжтэй.
  • Орох наран ,Гарах саран хялайж хардаг.
  • Орох нүхгүй ,Гарах (одох) газаргүй.
  • Орох нь их бол гарах нь их ,Оргих нь их бол ширгэх нь их.
  • Орох нь олон ,Оочих нь цөөн.
  • Орох оронгүй ,Оочих аягагүй ,Тэр гэх нэргүй ,Тэнд гэх гэргүй.
  • Орох тэнгэрийн орой цоорхой ,Оргио хүний уруул цоорхой.
  • Орох тэнгэрийн орой цоорхой ,Гийх тэнгэрийн ёроол цоорхой.
  • Орох тэнгэрийн орой цоорхой ,Орсон буурын шил нь цоорхой.
  • Орох үүдээ олоод ,Гарах үүдээ мартах.
  • Орох цагийн хурыг ,Огторгуйн салхи эвддэг.


Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • м.к.б орох үйл гэрт ~, орно, оржээ, оръё, орж, оровч; орзнох, орцгоох, орчих
  • м.б орох (1.далд ~ 2.дотогш ~ 3.ороо ~) хэв /~уул/ /~лц/ бай /~чих/ /~цгоо/ нөх.х /~ж/ /~оод/ /~н/ /~соор/ /~вч/ /~вол/ /~воос/ /~могц/ /~тол/ /~хлоор/ /~нгуут/ тод.х /~сон/ /~дог/ /~х/ /~моор/ /~хуйц/ /~лгүй/ бие.т /~ё/ /~гтун/ /~г/ /~оорой/ /~оосой/ /~ооч/ /~уузай/ цаг.т /~в/ /~жээ/ /~лоо/ /~но/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

ForoeeO


Товчилсон үг

Хуучирсан үг