зүүд

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Бөө

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[ʣь:dә]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ
(жэгүдү)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

нэр.
  1. Хүний уртавтар тархины бор хальсан давхаргын ажиллагаа зог­соогүйгээс нойрон дундуур тархинд зөгнөгдөж сэрэгдэх зүйл;
  2. бөө. Бөө мөргөлийн ёсоор дээд тэнгэрийн болон өвөг дээдсийн ертөнцөөс дунд тивийнхэнд урьдчилан сануулах, учран золгох хэлмэр дохио

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

зүүд манах - зүүдэндээ тодорхой зүйл үзэх гэж баруун алгаа дэрлэн зүүн гараа ташаан дээрээ тавьж унтах
зүүд өвчин - унтсан нойрын дундуур зүүдлэн босч явах, юм хийх зэргээр аашлах
зүүд шинжих - хүний зүүдлэх шалтгаан, нөхцөл, зүүдэнд сэрэгдсэн зүйлийн учир холбогдлыг шинжлэн судлах
зүүдэнд орох - үзсэн сонссон, бодсон зүйл зүүдлэгдэх
зүүд зэрэглээ болон мар­тагдах - урьд эртийн зүйл болон мар­тагдах

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

зүүд нэр. *~энд ормоор (аймаар) зүүдний, зүүднээс, зүүдээр

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ᠊᠊ᠨ ᠊ᠣ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ᠊᠊ᠨ ᠳ᠋ᠣ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ ᠊ᠢ᠊᠊ᠢ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ᠊᠊ᠨ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ ᠪᠡ᠊ᠷ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠵ‍ᠠ‍ᠬᠥᠳ᠋ᠣ ᠪᠡ᠊ᠨ

/~ий /~д /~ийг /~ээс /~ээр /~тэй /~ээ

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

зүүдэнд оромгүй - огт санамсаргүй
зүүдэнд ормоор - маш аймаар, муухай
зүүдээ ярих гээд хулгайгаа ярих - сонин содон юм ярих гээд нууц явдаг зүйлээ илчлэх
зүүд зэрэглээ болох - а.итгэж ядам гайхамшигт учрал: тохиолдсон учрал зүүд зэрэглээ мэт санагдах
өдрийн бодол шөнийн зүүд болох - ямар нэгэн хэрэг явдал болон хэн нэгэн сэтгэлээс гарахгүй байх, цаг ямагт бодогдох
зүүд зэрэглээ болох - а.хүссэн зорьсон зүйл хоосорч зүүдэнд зөгнөгдсөн зүйл шиг болж өнгөрөх~Миний хүсэл мөрөөдөл зүүд зэрэглээ болж, санасан сэдсэн минь талаар өнгөрлөө. б.арьс яс болох
зүүд зэрэглээ шиг/мэт - бүүр түүр балархай~Би хэн болохыг ажин харвал зүүд зэрэглээ мэт нэгэн дүр нүдний өмнө бүрэлзэв (С.Дашдооров, Айлын хүүхэн Алигэрмаа).
зүүд манах - зүүдэндээ тодорхой зүйл үзэх гэж баруун алгаа дэрлэн зүүн гараа ташаан дээрээ тавьж унтах~Өргөн орон дээр зүүд манан хэвтэх бүсгүй юутай жаргалтай вэ.
зүүдэнд ормоор - үнэхээрийн муухай, аймаар~Тав болон ширэлдсэн гэзэг, ухархайдаа ширгэсэн хохимой нүд, хохинго цайвар царай, энэ бүхний нь харахад ёстой зүүдэнд ором аймшигтайг яана (Д.Намдаг, Цаг төрийн үймээн).
зүүдэнд оромгүй - огт санамсаргүй~Ёстой гайхалтай зүйл болсон. Зүүдэнд оромгүй тийм зүйл надад өмнө нь тохиолдож байгаагүй.
зүүдээ ярих гээд хулгайгаа ярих - сонин содон юм ярих гээд нууц явдаг зүйлээ илчлэх~Зүүдээ ярих гээд хулгайгаа яръчхав даа хэмээн Гочоо жоготой инээв.
зүүдээрээ шалбин идэх - хий хүслээрээ биеэ хуурах~Энэ зүүдээрээ шалбин идсэн хэрэг! Чи хэрвээ нэгд нэгээр цайварлахгүй юм бол олон түмний уучлан шийтгэхийг яасан ч олж чадахгүй (Т.Дэлгэрсан, Ахмад хувьсгалчийн шинэ аялал).

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Зураг сайхан боловч цаас
Зүүд сайхан боловч хоосон
Зүрх нь ханцуй дотроо
Зүүд нь хэлэн дээрээ

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]