хууль

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[xu̇:lĭ, xuil]

Үгийн утга

хууль нэр 1Зүй тогтоолоор илэрч гарах жинхэнэ үнэн байдлын аливаа үзэгдлүүдийн хоорондын холбоо ба харьцах зүй тогтол, жам ёс: байгалийн хууль (байгалийн аливаа үзэгдлүүдийн холбоо харилцаа, зүй тогтол), нийгмийн хөгжлийн хууль (нийгмийн хөгжлийн зүй тогтол), сэтгэхүйн хууль (сэтгэхүйн дотоод зүй тогтол); 2Засаг төрийн дээд эрхийг барих байгууллагааас улсын хэмжээгээр бүх нийтийг заавал дагаж мөрдүүлэхээр баталсан албан ёсны дүрэм, журам: хууль бус (хууль зөрчсөн, хуулиас ангид), хууль бус этгээд (хууль цаазыг зөрчсөн хүн), хууль бусаар агнах (а.ан амьтныг хориотой хугацаанд нь агнах; б.агнахыг хориглосон ан амьтныг агнах), хууль боловсруулах (хуулийг найруулан зохиох, нягтлан үзэх, бэлтгэх), хууль гаргах (аливаа хуулийг тогтоон батлах), хууль зүйн зөвлөгөө (иргэд, хуулийн этгээдэд эрх зүйн асуудлаар өгөх мэргэжлийн зөвлөгөө, туслалцаа), хууль ёсоор (хуулийн дагуу), хууль санаачлах (зохих журмын дагуу, хуулийн төсөл боловсруулж, төрийн эрх барих дээд байгууллагад оруулж, хэлэлцүүлэх эрх, хууль ёсны боломж), хууль сахигч (хууль ёс биелүүлж бий эсэхийг хянагч, прокурор), хууль сахих (хууль ёсыг дагаж мөрдөх), хууль тогтоох (төр, засгийн дээд байгууллагаас хууль батлан гаргаж мөрдүүлэх), хууль хамгаалагч (прокурор), хуулиар аваачих (тогтсон хууль цаазаар таслан шийтгэх), хуулиар засах (төрийн бодлого явуулахдаа аливаа явдалд нарийн тодорхой хууль тогтоож, тэр хуулийн ёсоор шийдвэрлэх), хуулиар захирах (хуулийн дагуу захиран шийтгэх), хуулиар хамгаалах (хуульд заасны дагуу хамгаалах), хуулиар шийтгэх (хуулийн дагуу шийтгах), хуулийн байгууллага (хууль цаазыг хэрэгжүүлэх үүрэг бүхий албан газар), хуулийн бичиг (иргэний хуулийн бичиг, эрүүгийн хуулийн бичиг гэх мэтийн тухайн хэрэгцээнд тохируулан эмхтгэсэн ба нэмэлт өөрчлөлт оруулсан ямар нэгэн хууль), хуулийн зөвлөгч (хууль зүйн зөвлөлгөө, туслалцаа үзүүлэх албан байгууллагын хууль зүйн үйлчилгээ хариуцсан мэргэжлийн албан хаагч), хуулийн нас (хуулийн эрх эдлэх, эдлүүлэхээр зааж тогтоосон нас), хуулийн танхим (хэрэг заргыг шүүн таслах газар), хуулийн хариуцлага (хуулийн өмнө хүлээвэл зохих хариуцлага), хуулийн эмнэлэг (хуулийн холбогдолтой асуудлыг шийдвэрлэх анагаах ухааны нэг салбар), хуулийн эмч (эрүүгийн хэргийг хуулийн талаар шийдвэрлэдэг эрх бүхий эмч), иргэний хууль (ард иргэдийн хоорондын эрх үүрэг, харьцаа, хариуцлага учир холбогдлыг тодорхойлсон дагаж шийтгүүлэх хууль), Монголын хууль цаазын сурвалж бичгүүд (1206 онд Их хурилдайгаар баталсан Чингисийн “Их засаг” хууль, Хувилай сэцэн хааны “Арван буянт номын цагаан түүх”, 1540-1586 оны “Алтан хааны цааз бичиг”, 1640 онд Халх Ойрадын хаадын чуулганаар баталсан “Монгол-Ойрадын хууль”, 1709-1796 оны “Халх журам” гэх мэт), Үндсэн хууль (аливаа улсын гол тулгуур хууль), төрийн хууль (улсын хууль), төрийн хэлний хууль (хэлний талаар, төр засгаас баримтлах бодлогын тухай хууль), хөдөлмөрийн хууль (ажилчин албан хаагчдын хөдөлмөрлөх эрх, үүргийн тухай хууль), эрүүгийн хууль (шийтгэвэл зохих гэмт хэргүүдийг тодорхойлон, хэрэгтэн этгээдүүдэд оноох ял шийтгэл заасан хууль), хууль дүрэм хорш. (хууль, тогтоол зэргийн ерөнхий нэр, албан ёсоор баталж хуульчилсан журам), хууль дэглэм хорш. (нийтээр дагаж мөрдөх журам ёс), хууль зарлал хорш. (төрийн эрхэт байгууллагаас нийтэлсэн хууль цааз ба заавар зарлиг зэргийн ерөнхий нэр), хууль ёс хорш. (төрийн хууль, түүнд үндэслэн гаргасан эрх зүйн актыг нэг мөр сахин биелүүлэх ажиллагаа), хууль зүй хорш. (хууль ёс), хууль тогтоол/хууль тогтоомж хорш. (тухайн орны хууль тогтоох байгууллагаас батлан гаргасан, эрх зүйн баримт бичгүүдийн цогц), хууль цааз хорш. (а.тогтсон дүрэм журам; б.оноосон ял), хууль цаазач (хуулийн мэргэжилтэн), хууль цаазын газар хуучир. (хууль, шүүх байгууллага), хууль цаазын ухаан ш.у. (засаг төр, шүүх цаазыг судалдаг шинжлэх ухаан), *монголын хууль гурав хоног (дүрэм журмаа барьдаггүй, биелүүлдэггүй), хууль гууль болж, цааз нь цаас болох зүйр. (шударга хууль байхгүй болох, хууль ёс хэрэгжихгүй байх), хууль мэдэхгүй бол хэрэг битгий шүү цэцэн. (хуулийн мэдлэггүй бол хуульч байх хэрэггүй), хуулийг хуураад барахгүй, хурыг зөөгөөд барахгүй зүйр. (шударга ёс хэзээд ялдаг жамтай), хуулинд цэцэн нь дээр, хатанд тэнэг нь дээр цэцэн. (хуулч хүний ухаан сэргэлэн, үг хурц оновчтой байх ёстой); 3Нийтээр заавал дагаж журамлах ёстой гэж үзсэн зүйл: улсын төлөвлөгөө бол хууль (улсын төлөвлөгөө бол заавал биелүүлэх ёстой зүйл); 4Сургамж баримтлал болгон хэлэх үлгэр, үг харьцуулал.


'

'

'

'


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • байгалийн хууль - байгалийн аливаа үзэгдлүүдийн холбоо харилцаа, зүй тогтол
  • нийгмийн хөгжлийн хууль - нийгмийн хөгжлийн зүй тогтол
  • сэтгэхүйн хууль - сэтгэхүйн дотоод зүй тогтол
  • хууль бус - хууль зөрчсөн, хуулиас ангид
  • хууль бус этгээд - хууль цаазыг зөрчсөн хүн
  • хууль бусаар агнах - а.ан амьтныг хориотой хугацаанд нь агнах б.агнахыг хориглосон ан амьтныг агнах
  • хууль боловсруулах - хуулийг найруулан зохиох, нягтлан үзэх, бэлтгэх

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

МОНГОЛЫН ХУУЛЬ ГУРВАН ӨДӨР хэл. хуулийг батлаад түр анхаараад үл биелүүлэх байдал - Сая баталсан хууль их муу болжээ. Бас монголын хууль гурван өдөр гэж ярих юм бол бүр ч муу болжээ. - Монголын хууль гурван өдөр гэдгээр энэ хэрэгтэн хууль завшиж байгаа юм биш үү.

Зүйр цэцэн үг

хууль гууль болж, цааз нь цаас болох - шударга хууль байхгүй болох, хууль ёс хэрэгжихгүй байх хуулийг хуураад барахгүй, хурыг зөөгөөд барахгүй - шударга ёс хэзээд ялдаг жамтай



Хэвшмэл хэлц

Хуучин мэдэхгүй хүн хөлгийг мушгих Хууль мэдэхгүй хүн эцгийг дурдах



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

хууль нэр байгалийн ~, хуулийн байгууллага, ~ зүй хорш., хуулийн, хуульд (+3хуулинд), хуулиас, о.тоо хуулиуд

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

HeolI


Товчилсон үг

Хуучирсан үг

  • - хууль, шүүх байгууллага