хавар

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[xawar] (хабур)


Үгийн утга

хавар нэр Сарны зурхайн ёсны нэг хоёр, гуравдугаар сар, нарны зурхайн хоёрдугаар сарын дундаас тавдугаар сарын дунд хүртэлх үе, өвлийн дараа ирэх улирал: хавар цаг (өвөл, зун хоёрын хооронд болох улирал), хавар эрт (хаврын эхэн үе, хаврын улирлын эхээр), хавар орой (хаврын шувтарга үе, хаврын улирлын сүүл үеэр), хаврын адаг сар (хаврын сүүл сар), хаврын буудай (хавар эрт тарьсан буудай), хаврын ноос (хавар хяргасан хонь, ямааны уртын ноос), хаврын тариалалт (хаврын тариа тарих ажиллагаа), хаврын хагалгаа (үр тарихын өмнөх хөрс сийрэгжүүлэх хагалгаа), хаврын улирал (өвлийн дараах урин болох гурван сар), хаврын уур орох (сарны зурхайн ёсны хорин дөрвөн улирлын нэг, нарны зурхайн хоёрдугаар сарын эхний арав хоногт тохиолдоно), хаврын урь унах (хавар болж дулаарах), хаврын үер (хавар болж цас мөс хайлж, гол мөрний ус ихсэх), хаврын хавсарга (хаврын хүйтэн салхи шуурга), хаврын хагас дунд (сарны зурхайн ёсны хорин дөрвөн улирлын нэг, хаврын өдөр шөнө тэнцэх хугацаа, нарны зурхайн ёсны гуравдугаар сарын хорины орчим тохиолдоно), хаврыг бодогч түшмэд түүх. (хааны одон орны зурхай хариуцсан түшмэд), хавар намар хорш. (өвлийн дараах буюу аргын тооллын 3, 4, 5-р сар, зуны дараах улирал буюу аргын тооллын 9, 10, 11-р сар), *хаврын тэнгэр шиг (учир нь олдохгүй олон ааштай), *хаврын урт шар хүн (хаврын тарчиг урт өдөр), хавар таривал намар хураадаг, хадгалж явбал хожим зардаг зүйр. (юмыг үеэ өнгөрөөсөн, хэрэггүй гэж хаях хэрэггүй хожим хэрэг болж болно), хавар цаг сайхан ч өлөн, намар цаг бороотой ч цатгалан хууч. (Монголчуудын байгаль, цаг уур, мал маллагааны арга туршлагаас үүдсэн мэдлэг.Хавар урин болж цаг дулаардаг ч мал амьтан тарга хүч муу, намар нөөсөн хүнс тэжээл дуусч тарчиг болдог.Намар хэдийгээр сэрүүн болж эхэлдэг ч мал хүч тарга жигдэрч айраг цагаа элбэгшдэг), хавар цагийн шуурга хэцүү, хойд эхийн нударга хэцүү зүйр. (хавар урин дулаан болдогч хүйтэрвэл өвлөөс ч хэцүү), хаврын салхи хавирга нэвт, өвлийн салхи өвөр нэвт зүйр. (хаврын салхи өвлийн салхинаас илүү гэмтэй), хавар хатуу, намар баян зүйр. (хавар идээ ундаа тарчиг, цаг агаар хувирамтгай, мал сүрэг туранхай, цагаан идээ ховорддог, намар нь жимс ногоо урган боловсорч, мал сүрэг тарган, цагаан идээ элбэг дэлбэг байдаг), хаврын цэцэг урга. (модны навч, иш жүрүртэй адил, өнгө цагаан, зургаан хэлтэстэй, тоорцог шар, үнэр маш сайхан).


'

'

'

'


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • хавар цаг - өвөл, зун хоёрын хооронд болох улирал
  • хавар эрт - хаврын эхэн үе, хаврын улирлын эхээр
  • хавар орой - хаврын шувтарга үе, хаврын улирлын сүүл үеэр
  • хаврын адаг сар - хаврын сүүл сар
  • хаврын буудай - хавар эрт тарьсан буудай

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

Зүйр цэцэн үг

хавар таривал намар хураадаг, хадгалж явбал хожим зардаг - юмыг үеэ өнгөрөөсөн, хэрэггүй гэж хаях хэрэггүй хожим хэрэг болж болно хавар цагийн шуурга хэцүү, хойд эхийн нударга хэцүү - хавар урин дулаан болдогч хүйтэрвэл өвлөөс ч хэцүү хаврын салхи хавирга нэвт, өвлийн салхи өвөр нэвт - хаврын салхи өвлийн салхинаас илүү гэмтэй хавар хатуу, намар баян - хавар идээ ундаа тарчиг, цаг агаар хувирамтгай, мал сүрэг туранхай, цагаан идээ ховорддог, намар нь жимс ногоо урган боловсорч, мал сүрэг тарган, цагаан идээ элбэг дэлбэг байдаг хаврын цэцэг урга. (модны навч, иш жүрүртэй адил, өнгө цагаан, зургаан хэлтэстэй, тоорцог шар, үнэр маш сайхан).


Хэвшмэл хэлц

Хатсан мод Хавар навчилна



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

хавар нэр (улирал) ~ болох, *хаврын тэнгэр шиг (олон ааштай), хаврын, хаварт, хавраас, о.тоо байхгүй!

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

HeB*


Товчилсон үг

Хуучирсан үг