үндэс

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[ьndesә]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ
(үндүсү)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

(үндсэн) #Ургамлын газарт хавсан хэсэг (ургамлын шорооны дотор байж тогтоцтой болгон, ус чийг ба тэжээлийг залгуулах хэсэг.
  1. Үндсээр хийсэн
  2. Гарал угсаа, уг
  3. Гол, чухал, тулгуур болсон, ерөнхий
  4. Эх, үүсгэл, суурь, эш баримт
  5. Үндэстэн
  6. Бүхлээр нь, уг ёзоороор нь
  7. ёгт. Арав гэсэн тооны ёгт нэр.

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

модны үндэс - модны газар бэхлэгдсэн хэсэг
мөлжүүр үндэс - ургамлын нэхдэс дотор сунан ургаж шим шүүсийг нь сорон амьдардаг үндэс
үндэс хөөх - мал өвсний үндэс эрж идэх
үндэс гүйх - ургамлын үндэс уртсах ба өсөж томрох
үндэсний үер - газар гэсэхэд ус нь дээш нэвчиж, мөрөн голын ус нэмэгдэн үерлэх үер
үндсэн аяга - модны үндсийг ухаж хийсэн аяга
үндсэн асуудал - гол асуудал
үндсэн зарчим - гол зарчим, тулгуур зарчим
үндсэн мэргэжил - гол мэргэжил
үндсэн өнгө - цагаан, шар, улаан, хөх, хар энэ таван өнгө
үндсэн утга - гол утга
үндсэн хөрөнгө - үйлдвэрлэлийн хэрэгсэлд зориулсан хөрөнгө
үндсэн хууль - нийгэм төрийн байгууллын үндэс, төрийн байгууллагуудын систем, зохион байгуулалт үйл ажиллагааны зарчим, иргэдийн үндсэн эрх, үүргийг бататган бэхжүүлсэн улсын тулгуур засаг хууль
үндсэн хуулийн цэц - үндсэн хуульд хяналт тавих, заалт зөрчсөн эсэхэд дүгнэлт гаргах, маргааныг магадлан шийдвэрлэх бүрэн эрхтэй, үндсэн хуулийг чандлан сахиулах байгууллага
үндсэн шинж - гол, чухал шинж
үндсэн орд геол. - геологийн хувьсал өөрчлөлтийн дүнд бүрэлдэн тогтож, анх үүссэн чулуулагтайгаа нэг орон зайд байрлаж байгаа эрдэс баялгийн хуримтлал
эх үндэс - уг гарал
онолын үндэс - онолын тулгуур ойлголт
үгийн үндэс - үг хувилах нөхцөл залгаж цааш хувиргах хэсэг
үндэс болгох - эш, суурь болгох
үндсийг нь тавих - суурийг нь тавих
үндэсний бахархал - тухайн үндэстний бахархах зүйл
үндэсний баялаг - тухайн үндэстний бий болгосон буюу өвлөсөн оюуны болон эдийн зүйлс
үндэсний бодлого - тухайн үндэстний авч хэрэгжүүлэх арга хэмжээ
үндэсний бүжиг - тухайн үндэстний буюу ард түмний зохиосон бүжиг
үндэсний нийт бүтээгдэхүүн э.з. - тодорхой хугацаанд тухайн улсын үйлдвэрлэсэн бараа, үйлчилгээний нийт үнэ бусад оронд гаргасан хөрөнгө оруулалтаас олсон орлогын нийлбэр дүнгээр хэмжигддэг үзүүлэлт
үндэсний үзэл - улс үндэстний ашиг сонирхлыг илэрхийлсэн үзэл суртал, улс төрийн бодлогоын нэгэн зарчим
үндэсний цэцэрлэг - байгалийн гайхамшигт зүйлийг үндэсний хэмжээнд хамгаалалтад авсан нутаг болон усан талбай
үндэсний спорт - ард түмний уламжлал, зан заншилд тулгуурлан хөгжсөн үндэстний онцлог шинжийг агуулсан спорт
үндсээр нь таслах - юу ч үгүй болгох
үндсээр нь устгах - бүгдийг нь байхгүй болгох
үндсээр нь үгүй хийх - юу ч үлдээлгүй устгах

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

үн|дэс (үндсэн). үндсээр нь таслах, үндэсний, үндсэнд, үндсэн хөрөнгө

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ᠊᠊ᠨ ᠊ᠣ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ᠊᠊ᠨ ᠳ᠋ᠣ
᠊ᠢ᠊᠊ᠢ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ᠊᠊ᠨ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ ᠪᠡ᠊ᠷ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ ᠡᠣ᠊᠊ᠷᠣ᠊ᡍᠣ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ ᠪᠡ᠊‍᠊ᠨ
ᠡᠣ᠊᠊ᠢ᠊‍ᠠ‍ᠳ᠋ᠣ᠊‍ᠰ‍ᠣ ᠨᠣ᠊ᠬᠥᠣ᠊᠊ᠨ

/~ий /~д /~ийг /~ээс /~ээр /~тэй /~ рүү /~ээ /~үүд

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

үндэс залгах - удам залгах үр хүүхэдтэй болох
үндэс харлах - үр хүүхэдгүй болох
үндэс хатгах - а.үр хүүхэдтэй болох; б.нутагшин суурьших; в.хэрэг явдлын эхлэлийг тавих
үндэс тасрах - удам залгах үр хүүхэдгүй болох

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Мөчрийг нь хугалавч
Үндэс нь үлдэнэ
Өнгөнд шунавал доройтохын тэмдэг
Үндэс нь тасарвал хувхайрахын тэмдэг
Үндэс нь муу бол
Залаа нь муу
Үг илүүтэй
дутуутай
Үндэс урттай
богинотой
Үг цөөнтэй хүн
Үндэс суурьтай байдаг
Үг цээжнээс
Үндэс газраас
Үзүүр нь урт ч гэсэн
Үндэс нэг холбоотой
Үй зайгүй огиж бөөлжих
Үндэс ёзооргүй гуйвж дайвах
Үндэс бүдүүнтэй модны мөчир нь бүдүүн
Үнс ихтэй айлын гал нь илүү
Үндэс муутай мод асхан ургаж чадахгүй
Үзэл муутай хүн үнэнийг барьж чадахгүй
Үндэс муутай модны навч шингэн
Үйлс муутай хүний үг шингэн
Үндэс нь түлэгдвэл цэцэг гарахгүй
Үргэлж муу санавал буян хурахгүй
Үндэс олонтой мод ургах нь сайн
Үндэс нэгтийн үр нь нэг
Үндэс сайт модны мөчир олон
Үнэн сайтын нэр хүнд их
Үндэс сайтын навч цэцэг их
Үр муут хүн үхэн үхтэлээ зовно
Үндэс муут мод унан унатлаа зовно
Үр сайт тарианы уналт их
Үндэс сайтын навч цэцэг их
Эх нэгтэй ч үрс адилгүй
Үндэс нэгтэй ч самар адилгүй

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Үндэс сайтын навч цэцэг их
Үнэн сайтын үг яриа цөөн

Тайлбар: юмны мөн чанар гадна үзэмжиндээ бус дотор агуулгандаа байдаг

Үндэс залгах үрээ хүн болгох
Үүлдэр залгах үрээгээ морь болгох

Тайлбар: үр хүүхдээ өсгөх, адуу малаа өсгөх