цас(ан)

Монголоор

Үгийн утга

цас(ан) I нэр Өвлийн цагт агаарт усан талстууд бий болон улмаар газрын гадаргуу дээр буух агаарын тундас: цас арилах (орж байсан цас зогсох), цас будрах (цас бага багаар хаялах), цас бургах (цас будрах), цас бургинах (цас будрах), цас лавсах (цас малгайлан орох), цас малгайлах (том том ширхэгтэй цас ихээр орох), цас нүдлэх (цас алаг цоог хайлж, газар цоохортох), цас орох (газрын гадаргуу дээр цавцайм унгарил ширхэгүүдээр тунадас буух), цас тогтоох (хөрсний чийгийн нөөцийг ихэсгэх, өвөлжиж буй таримлыг дулаалах зорилгоор тариалангийн талбай, бусад газарт цас хуримтлуулах), цас унах (өвөл цагт агаарын тунадас газарт унах, буух), цас хайлах (а.халуун дулаанаас цас гэсч, ус болох; б.цасыг саванд хийж, зориуд хайлуулах), цас хаялах (цас бага багаар орох), цас хөрлөх (цас дагтаршиж хатуурах), цас хөртөх (цас хөрлөх), цас хунгарлах (цас хурж, далагнах), цас цоохорлох (цас нүдлэх), цас цэвэрлэгч (автомашин болон тусгай арал дээр суурилагдсан анжис, сойз зэрэг хэлбэртэй, автомашины зам, гудамж талбай, явган замын цас цэвэрлэх машин), цас шуурах (ширүүн салхи цасыг хуйрагнуулан үлээх), цасаар шуурах (цас салхины хүчинд дэгдэх, цасаар шавхуурдан шуурах), цасан бүрхүүл (газрын гадаргад үүссэн цасан хучлага), цасан зуд (ихээхэн цас орж, мал амьтан бэлчээргүй болдог байгалийн гамшиг), цасан нураг (уулын эгц хажуугаас нурах их цас), цасан шуурга (газрын гадаргын агаарын давхаргад салхиар туугдсан цасан ширхгийн урсгал), цасан цагаан (а.цас шиг цагаан; б.цав цагаан өнгө), цасан чихэр (элсэн чихэр), цасанд идэгдэх (хөлдөлт, гэсэлт хосолж хүйтний эрч эрчимжсэн нөхцөлд цасан бүрхэвч чулуулгийг эвдлэн элээх явц), цасны найр (монголчуудын намар анхны цас ороход нутаг голоороо хийдэг уламжлалт зан үйл), цасны өрөмтөл (цасан бүрхэвчийн дээд талын нимгэн давхарга түр зуурын дулааралтаар хайлж царцсанаас үүсдэг мөст давхарга), цасны ус (цас хайлуулж авсан ус), цасны хил (хуримтлагдсан болон хатуу тунадас /цас/ түүний хайлах, уурших хэмжээнээс илүү байдаг газар нутгийг ялгасан зааг), амны цас (зөвхөн хүний унданд хэрэглэхүйц бага цас), малын цас (мал идэж хүрэхүйц цас), цас зуд хорш. (цас их орсноос хүйтэрч, малын өвс, бэлчээр хомсдох бэрхшээл), цас мөс хорш. (хүйтний улиралд газарт буух агаарын тундас болон мөс), цас хяруу хорш. (цан хяруу), ус цас хорш. (а.агаарын чийг; б.унд ус), үүл цас хорш. (агаарт хуралдсан чийг, хүйтрэхээр доош буусан нь), бороо цас хорш. (халуун, хүйтний улиралд газарт буух агаарын тунадас), *цасанд үзүүрхэх (бэрхшээл зовлонг зоригтой туулан гарах), *ус цас шиг (а.төлбөрөхгүй; б.гаднын ямар нэг хэлээр чөлөөтэй ярих: Англиар ус цас шиг ярих (англи хэлээр чөлөөтэй сайн ярих), цасан бужирга амьт. (Европын хойд хэсэг, Азид тархсан, хад чулуутай газар амьдарч, үүрээ хадны хавцалд засдаг нэг зүйл шувуу), цасан бургас урга. (зуувандуу гялгар навчтай, анхилам үнэрт цагаан цэцэгтэй бут мод), цасан лянхуа урга. (шулуун иштэй, хөрөөн шүдэт ирмэг бүхий дугираг навчтай, лянхуа цэцэгтэй адилавтар олон наст өвслөг ургамал, өндөр уул, хадны ан завсраар ургана, баг цэцэг нь эмд орно, эмэгтэйчүүдийн өвчнийг анагаахад сайн), цасан цэцэг урга. (шулуун гөлгөр иштэй, ёзоороосоо багларан ургах, өдлөг нийлмэл навчтай, цагаан баг цэцэг бүхий, жижиг жистэй, олон наст өвслөг ургамал), цасны хонь амьт. (Азийн зүүн хойд хэсэг, Хойд Америкийн баруун талаар уул хадтай газар байдаг, агнуурын, хос туруутан, нэгэн зүйл аргаль), цасны ямаа амьт. (Хойд Америкийн баруун хойд талаар өндөр ууланд ой модны дээд захаас дээш цөөнөөр сүрэглэн нутагладаг, урт цагаан ноолууртай, том толгойтой, жижиг махир эвэртэй, тугалмайтныхан овгийн хос туруутан, нэгэн зүйл ямаа).

'

'

'

'

Холбоо үг

• цас арилах - орж байсан цас зогсох
• цас будрах - цас бага багаар хаялах
• цас бургах - цас будрах
• цас бургинах - цас будрах
• цас лавсах - цас малгайлан орох
• Англиар ус цас шиг ярих - англи хэлээр чөлөөтэй сайн ярих
• цасан бужирга амьт. - Европын хойд хэсэг, Азид тархсан, хад чулуутай газар амьдарч, үүрээ хадны хавцалд засдаг нэг зүйл шувуу
• цасан бургас урга. - зуувандуу гялгар навчтай, анхилам үнэрт цагаан цэцэгтэй бут мод
• цасан лянхуа урга. - шулуун иштэй, хөрөөн шүдэт ирмэг бүхий дугираг навчтай, лянхуа цэцэгтэй адилавтар олон наст өвслөг ургамал, өндөр уул, хадны ан завсраар ургана, баг цэцэг нь эмд орно, эмэгтэйчүүдийн өвчнийг анагаахад сайн

Зөв бичих зүй

• м.к.б
• м.б