хүч(ин)

Монголоор

Үгийн утга

хүч(ин) I нэр 1Аливаа юмны хөдлөх, үйлдэх ид чадал, тамир тэнхээ: хүч авах (а.чадал чинээ нэмэгдэх; б.бүл хүч нэмэх, хүчин туслалцаа хэрэглэх), хүч алдрах (а.чадал муудах, ядарч доройтох; б.тарга хүч нь буурах, эцэж турах), хүч барагдах (хүч чадвар мохох, цуцах, тамирдах), хүч буурах (а.тамир тэнхээ доройтох; б.мал, амьтны тарга тэвээрэг нь муудах, нимгэрэх), хүч бүрэлдэх (тамир суух), хүч гаргах/хүчээ гаргах (хүчлэх, чармайх), хүч дийлэх (чадал чадвараараа эзэрхэх, давамгайлах), хүч залгах (хүч сэлбэх), хүч зарах (тамир тэнхээ гаргах), хүч мөхөс/хүчин мөхөс (а.хүч дутуу, сул дорой; б.хүн бүл цөөн дутмаг), хүч мэдэх (хүч чадал, чадвар чинээний хэрээр болох), хүч нийлэх (а.хамтран ажиллах, эвсэх; б.эе эв, дэм дүй харилцан нийцэх), хүч нимгэн (а.хүн бүл цөөн; б.хөрөнгө чинээ дутмаг; в.малын тарга хүч бага: –Энэ жил малын тарга хүч нитгэн байна. яриа.), хүч орох (а.чадал тэнхээ нэмэгдэх; б.мал, амьтны тарга хүч нэмэгдэх; в.тухайн ажлыг хийхэд их хүч, их хөдөлмөр зарцуулагдах), хүч сорих (чадал тэнхээг тэнсэн шалгах), хүч сэлбэх (дайн тулааны үед, цэрэг дайчдыг нэмэгдүүлэх), хүч тасрах (тэнхээ тамир алдрах, барагдах), хүч түрэх (а.чадал чадвараараа эзэрхэх; б.их чармайн зүтгэх), хүч тэмцэх (байдаг чадал чадвараа гаргах), хүч тэнсэх (чадал тэнхээг нь сорих), хүч тэнцэх (чадал тэнхээ адил байх, хэн хэнээ дийлэхгүй байх), хүч хавсрах/хүчээ хавсрах (хоорондоо эвсэж, хамтран ажиллах), хүч хүрэх (тухайн ажил хэргийг хийж гүйцэтгэх ур чадвар, хүн хүч хүрэлцэх), хүч хэрэглэх (хүч чадлынхаа илүүг ашиглах), хүчийг нь үзэх (а.чадал тэнхээг нь үзэх; б.тарган туранхайг нь үзэх), хүчийг ашиглах (ажил хөдөлмөрт зүтгүүлэх), хүчийг зузаатгах (нэмэлт хүн хүч авах), хүчин зүйл (а.юмны үндсэн бүрэлдэхүүн; б.юмс үзэгдлийн хөдөлгөх гол хүч, шалтгаан), хүчинд автагдах (чадал хүрэхгүй болох), хүчний хүргэн (хадмынхаа гэрт ирж ханьцсан эр), хүчээ гаргах (хүч чадал, ур чадвараа шавхах), хүчээ дайчлах (байдаг чадал чадвараа гаргах), хүчээ өгөх (бусдад зарагдах), хүчээ сойх (хүч чадлаа хэрэгтэй зүйлд гаргахаар нөөх), хүчээ төвлөрүүлэх (олны хүчийг нэг зүйлд чиглүүлэх), хүчээ үзэх (чадал тэнхээгээ тэнсэх), хүчээ хураах (хүн хүчээ хэрэгцээтэй үед ашиглахаар нөөх), хүчээ хуралдуулах (дайн тулааны үед хүн хүч, машин техникээ нэг газар төвлөрүүлэх), хүчээ шавхах (бүх хүчээ гаргах, байдаг чадлаараа оролцох), хүчээр дайрах (чадлаараа дайрах), бүх хүч (байгаа бүхий л хүч), зүтгэх хүчин (зөөх тээх үйл ажилд хэрэглэгдэх хөсөг, ачлага), зэвсгийн хүч (зэр зэвсгийн нөөц), морины хүч (далан таван кг/м буюу 0.736 киловаттай тэнцэх чадлын нэгж), оюуны хүч (хүний ухааны чадал, чадвар, мэдлэг), татах хүч (алив юмны өөртөө татаж ойртуулах чадал), тулах хүч (түшиг тулгуур болгох зүйл), түлхэх хүч (алив юмны өөрөөсөө түлхэж зайлуулах, холдуулах чадал), хамаг хүч (байгаа бүхий л хүч), хамтын хүч (нийт олны чадал чадвар), ав хүч хорш. (хамтын хүч), арга хүч хорш. (ажил хэргийг хийх ур ухаан, эв дүй түүнд хэрэгтэй хүн хүч), бяр хүч хорш. (чадал тэнхээ), ид хүч хорш. (залуу насны цог золбоо), хүч тамир хорш. (тэнхээ чадал), хүч тэнхээ хорш. (биед байх чадал), хүч чадал хорш. (а.ямар нэгэн үйлийг хийж гүйцэтгэх нөөц боломж; б.бяр тэнхээ), хүч чармайлт хорш. (хүний ажил хийх ид чадал болон хичээл зүтгэл), эрч хүч хорш. (ажил хэргийг хийж гүйцэтгэх урам зориг), хүчээр мянган жин өргөхөд, аргаар түмэн жин өргөх зүйр. (ухаанаар хүч хождог), хүчээр үзэхээр эвээр үз, хэрэлдэж үзэхээр хэлэлцэж үз зүйр. (эв зүйгээр бүхнийг шийдэж болдог); 2цэрэг. Цэргийн ид чадал, сүр: хүчний байгууллага (хууль хяналт, цэрэг цагдаагийн байгууллага), зэвсэгт хүч (хуурай замын ба агаар, тэнгисийн цэргийн хүчин), нисэх хүчин (улсын зэвсэгт хүчний нэгэн салбар), туслах хүч (туслах цэрэг), сүр хүч хорш. (а.цог жавхаа, чадал; б.шилж. эрх мэдэл); 3Энэрэл, хайр, ач тус: аав ээжийн хүч (аав ээжийн энэрэл хайр, ач тус), түших хүч (найдаж итгэх, дулдуйдах зүйл), эмийн хүч (эмийн ач тус, эмийн үйлчилгээ), эрдмийн хүч (эрдмийн ач тус), ач хүч хорш. (энэрэл хайр, халамж), тэнхэл хүчин хорш. (хүч чадал, тамир тэнхээ); 4Хөдөлмөр: хүч өргөх (эрхэм дээд үйл хэргийн төлөө зүтгэх, үйлчлэх), хүч үнэлэх/хүчин үнэлэх (а.биеийн хөдөлмөр хийж амьдрах; б.хийсэн ажилд нь тохируулан хөдөлмөрийн харамж тогтоох), хүчин зүтгэх (зорьсон хэргийнхээ төлөө машид чармайн ажиллах), хүчин мөхөс (а.бяр тэнхээ, чадал дутмаг: хүчин мөхөс хүн (бяр чадал дутмаг хүн), б.хамжиж туслах хүн бүл цөөн), ажиллах хүч (ажиллах хүн), биеийн хүч (биеийн хөдөлмөрлөх чадвар), хүчин туслалцаа (дэмжлэг тус), хүч хөдөлмөр хорш. (хүний хийж бүтээх тэнхээ тамир), хүч хөрөнгө хорш. (а.тухайн ажил хэргийг гүйцэтгэхэд хэрэгтэй хүн хүч болон түүнд шаардлагатай эд мөнгө; б.нийт олны бүтээсэн оюуны болон эдийн зүйл), хөлс хүч/хүч хөлс хорш. (хүний хөдөлмөрийн бүтээмж болон түүнд олгох харамж), ааг хүч хорш. (ид хүч, ааг омог), ацаг хүч хорш. (ажиллах хүн хүч болон түүнд олгох хөдөлмөрийн хөлс); 5Мал амьтны тарга тэвээрэг: хүч муу (а.тарга тэвээргээр барагтай; б.юмны дуу чимээ сул, намдуу), хүч нимгэн (а.тарга хүч сулхан; б.ямар нэгэн юмыг хийх үйлдэхэд хүн бүл, хөрөнгө чинээ мөхөс дутмаг), хүч нэмэх (а.тарга хүч нэмэгдэх; б.хүн бүл хүчин сэлбэх), хүчээ тогтоох (хүчээ хадгалах), хүчээ хадгалах (а.тарга тэвээргээ үл алдах; б.чадал тэнхээгээ нөөх), хүч тарга хорш. (адуу малын таргалж хуримтлуулсан тар тамир), хүч тэвээрэг хорш. (мал, амьтны тарга тэнхээ); 6Идэвх, идэвхтэй үйл ажиллагаа: хүчин зүтгэл (хүч өргөсний гавьяа), хүчин зүтгэх (нэгэн үйлст хүчээ гарган чармайн ажиллах), хүчин төгөлдөр (идэвх нь нүйцэд, бүрэн хүчинтэй), хүчин төгөлдөр болох (идэвх нь гүйцэд болох), хүчин төгс (хүчин төгөлдөр); 7Хүн, ажилчин, ажилтан: хүч авах (а.хүчний хүнийг хөлслөх; б.зарах, биедээ үйлчлүүлэх), хүчний хүн (а.хөлслөгдөн зарагдах хүн; б.хүчээ үнэлэн амьдрах хүн), хүчний хүргэн (эхнэрийн гэрт ирж ханилсан эр), боловсон хүчин хуучир. (а.эрдэм боловсролтой шинэ мэргэжилтэн, түү-ний бүрэлдэхүүн; б.мэргэжлийн ажилтан, албан хаагчдыг шилж сонгогч, тэдгээрийг хуваарилж байдаг албан байгууллагын хэлтэс, хэлтсийн ажилтан), боловсон хүчний хэлтэс хуучир. (ажиллах хүчний нөөцийг эрхлэх газар), үйлдвэрлэх хүчин (а.ажиллах хүн хүч; б.үйлдвэрлэлийн багаж хэрэгсэл, зэвсэг), хүн хүч хорш. (а.хөдөлмөрийн чадвартай хүн; б.хүн бүл); 8Бодосын хөдлөл байдлыг өөрчлөх үйлчлэл буюу энерги: салхины хүч (салхины үйлчлэл), цахилгаан эрчим хүч (цахилгаан авах (а.аргаар бус албадлагаар авах; б.шилж. ачаар, үр дүнд), хүчээр дайрах (өөрийн эрх сүр, хүч чадлаар довтлох, дайрах), хүчээр тулгах (хүч хэрэглэн шаардах, албадах); (эмэгтэйчүүдийг хүч хэрэглэн хурьцаж доромжилсон хэрэг); Тооны нэр: их хүчин нүдэн тоо. (арван хүчин нүдэнтэй тэнцэх, тавин нэгэн оронтой тооны нэр), хүчин нөхөр тоо. (арван их бэлгэ тэмдэгтэй тэнцэх, дөчин дөрвөн оронтой тооны нэр), хүчин нүдэн тоо. (арван их тийнтэй тэнцэх, тавин оронтой тооны нэр).

'

'

'

'

Шилжсэн утга

• эрх мэдэл
• ачаар, үр дүнд

Холбоо үг

• хүч авах - а.чадал чинээ нэмэгдэх б.бүл хүч нэмэх, хүчин туслалцаа хэрэглэх
• хүч алдрах - а.чадал муудах, ядарч доройтох б.тарга хүч нь буурах, эцэж турах
• хүч барагдах - хүч чадвар мохох, цуцах, тамирдах
• хүч буурах - а.тамир тэнхээ доройтох б.мал, амьтны тарга тэвээрэг нь муудах, нимгэрэх
• хүч бүрэлдэх - тамир суух
• –Энэ жил малын тарга хүч нитгэн байна. яриа.
• хүч орох - а.чадал тэнхээ нэмэгдэх б.мал, амьтны тарга хүч нэмэгдэх в.тухайн ажлыг хийхэд их хүч, их хөдөлмөр зарцуулагдах
• хүч сорих - чадал тэнхээг тэнсэн шалгах
• хүч сэлбэх - дайн тулааны үед, цэрэг дайчдыг нэмэгдүүлэх

Хоршоо үг

• эрх мэдэл
• ачаар, үр дүнд

Зүйр цэцэн үг

хүчээр мянган жин өргөхөд, аргаар түмэн жин өргөх - ухаанаар хүч хождог хүчээр үзэхээр эвээр үз, хэрэлдэж үзэхээр хэлэлцэж үз - эв зүйгээр бүхнийг шийдэж болдог

Хуучирсан үг

• - а
• - ажиллах хүчний нөөцийг эрхлэх газар