хүмүүнлэг үзэл

Хүмүүнлэг үзэл

Хүмүүнлэг үзэл гэдэг нь хүний хувь хүн болон нийгмийн боломж, өөрийн үйлдэл хийх чадварыг онцлон үздэг философийн үзэл бөгөөд ёс суртахуун, философийн ноцтой асуудлыг авч үзэхдээ хүнийг эхлэл цэг болгодог.

“Хүмүүнлэг үзэл” гэх нэр томьёоны утга нь түүнийг баримталсан оюуны хөдөлгөөнүүдийн дагуу өөрчлөгдөж ирсэн. Италийн Сэргэн мандалтын үед эртний бүтээлүүд итали эрдэмтдийг урамшуулж, Сэргэн мандалтын хүмүүнлэг үзлийн хөдөлгөөн үүссэн. Гэгээрлийн үед шинжлэх ухаан, технологийн дэвшил хүний ертөнцийг судлах итгэлийг бэхжүүлснээр хүмүүнлэг үзлийн үнэт зүйлсийг бататгасан. 20-р зууны эх гэхэд Европ, АНУ-д хүмүүнлэг үзэлд зориулсан байгууллагууд хөгжиж, улмаар дэлхий даяар өргөжин тэлжээ. Харин 21-р зууны эхэн үед энэ нэр томьёо нь ихэвчлэн хүний сайн сайхан байдлыг чухалчилж, хүний эрх чөлөө, бие даасан байдал, дэвшлийг дэмжих үзлийг илэрхийлэх болсон. Энэ үзэл нь хүн төрөлхтнийг хувь хүн хөгжихөд хувь нэмэр оруулах үүрэгтэй гэж үзэж, бүх хүний тэгш, төрөлх нэр хүндийг баримтлан, хүнийг орчин тойронтой нь холбон үзэх асуудалд анхаарлаа хандуулдаг.

20-р зуунаас эхлэн хүмүүнлэг үзлийн хөдөлгөөнүүд нь ихэвчлэн шашны бус, секуляр үзэлтэй нийцэх болсон. Хамгийн түгээмэл утгаараа хүмүүнлэг үзэл нь хүний үйл ажиллагааг гол цөмдөө байлгаж, ертөнцийг ойлгохдоо байгалийн шинжлэх ухаан, учир шалтгааныг түшиглэн, ямар нэгэн гэгээн илчлэлтэд тулгуурлахгүй байгааг илэрхийлдэг. Хүмүүнлэг үзэлтнүүд хүний эрх, үг хэлэх эрх чөлөө, дэвшилтэт бодлого, ардчиллыг дэмждэг.

Хүмүүнлэг үзэлтэй хүмүүс ёс суртахууны үндэс нь шашин байх шаардлагагүй гэж үздэг бөгөөд шашны боловсрол болон төртэй хэт их холбогдохыг эсэргүүцдэг.