туулай

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[tu:lai]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ
(таулаи)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

нэр.
  1. амьт. Дэлэнтэн ангийн нэг баг, чих урт, хойд хөл өндөр, сүүл богино болоод ээтгэр, бие жижиг, дээд уруул нь сэтэрхий, төрөл олон, дэлхий дээр түгээмэл тархсан, үсэрч дэгдэн явдаг амьтан
  2. зурхай. Сарны зурхайн ёсны арван хоёр эрхтэний дөрөвдүгээр

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

туулайн арьс - туулайн өвчин авсан арьс
туулайн мөр - туулайн хөлийн ором
туулай жил - дорно дахины зурхайн ёсны арван хоёр жилийн дөрөвдүгээр, туулай эзэлсэн жил
туулай жилтэй - туулай жилд төрсөн
туулай сар - хаврын дунд сар
туулай цаг - үүр цайх үе, өглөөний 05.40-07.40 хооронд

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

туу|лай I.амьт.. II.урга. chestnut ‹анг.› ~н бөөр, туулайн, туу­лайд, туулайнаас, туулайгаар, о.тоо туулайнууд

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ  ᠶᠢ‍᠊ᠨ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠳ᠋ᠣ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠊ᠢ᠊᠊ᠢ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠪᠡ᠊ᠷ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠡᠣ᠊᠊ᠷᠣ᠊ᡍᠣ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠪᠡ᠊‍᠊ᠨ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᠣ᠊᠊ᠯ‍ᠠ‍᠊ᠢ ᠨᠣ᠊ᡍᠣ᠊ᠣ᠊᠊ᠨ

/~н /~д /~г /~аас /~аар /~тай /~ руу /~аа /~ууд

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

туулайн зүрх гаргах - айх, зүрх зориг алдах
туулай зүрхтэй - аймхай, хулчгар
эвэртэй туулай үзсэн мэт - ихэд алмайран гайхах
туршлагын туулай болох - ямар нэг ажил үйл, туршлагын анхдагч болох
туулай өвөрлөх - айдас хүрч түг таг болох~Мөн эр хүн бол доо. Туулай өвөрлөөд, шээс нь гоожих нь ээ.
туулайн гутлаа өмсөх - зугтах, оргохыг дүрсэлсэн үг~Харц нь гөлөгнөөд үүд рүү дөхөж суугааг нь харсан би туулайн гутлаа өмсөх нь гэж анзаарсан л даа.
туулайн зүрх гаргах - хулчийх, айх~Би үгийг нь өлгөн авч чамайг туулайн зүрх гаргаад байвал ам нээж болно, гайгүй гэж Чулуунд хэлж билээ (Д.Цэдэв, Юуны хүн болдог бол?).
туулайн зүрхтэй - аймхай, хулчгар~“…би таныг ийм туулайн зүрхтэй хүн гэж ер санасангүй… гээд Балдан морио давиран дөмийтэл хатируулав” (Ж.Дамдиндорж, Суварганы нууц). ~Миний зүрх түг түг хийнэ. Ёстой л туулайн зүрхтэй амьтан даа би (С.Эрдэнэ, Муу ёр).
туулайн шээс - цөөн бага, жаахан~Манай хэдэн гунжнууд сүү сааль муутай. Туулайн шээс шиг л юм саадаг юм.
↑ туршлагын туулай болох
↑ цасны туулай болох
↑ эвэртэй туулай үзсэн мэт

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Ламын нохойд
Туулай хамаагүй
Сахил ч үгүй
Туулай ч үгүй
Тугал сүрэгт
Туулай бутанд
Туулай алаад
Тайгаа орхих
Туулай албал хоногийн хоолонд нэмүүр
Төө сур олбол ташуурын суранд нэмүүр
Туулай алсан газар манцуургаа барин барин очно
Туулай байтал хэвтсэн газрынхаа өвсийг идэхгүй
Туулай голоод баахгүй
Тоодог жигшээд суухгүй
Туулай гүйхдээ мэргэн гэтэл
Бялуу тусахдаа нэн мэргэн
Туулай жимээрээ
Бадарчин замаараа
Туулай үүрлэдэггүй
Тоодог буудаггүй
Туулай үхэхэд үнэг зовно
Туулай хэвтсэн өвсөө иддэггүй
Тоодогийн өндөг цөхөрдөггүй
Тэмээ их ч тэжээврийн мал
Туулай бага ч талын гөрөөс
Тэмээний ачаанд
Туулай хүнддэхгүй

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Зүйр үг[засварлах]

Хоёр туулай хөөсөн хүн хоосон хоцрох

Тайлбар: олон юманд санаархвал аль ч үгүй хоцрох

Туулайд эвэр ургаж
Тугалд соёо ургав гэх шиг

Тайлбар: үл бүтэх зүйл санах, сэдэх

Туулай зоотой морийг олж унахад бэрх
Тунгалаг санаатай хүнийг олж ханилахад бэрх

Тайлбар: нөхрийн сайныг олж ханилах хэцүү

Туулайн чинээн ашигт шунаж
Уулын чинээ гарз гарах

Тайлбар: бага зүйлд их гарз гаргах