даага

Wiktionary-с
Jump to navigation Jump to search

Монголоор[засварлах]

Үгийн гарал[засварлах]

Үгийн дуудлага[засварлах]

[da:ǧă]

Үндэсний бичиг[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ
(даг-а)

Галиглах зарчим

Үгийн утга[засварлах]

I нэр.
  1. Хоёр настай адуу
  2. Хоёр настай
  3. шилж. Бага жижиг
  4. Нэхэл
II нэр.
  1. Тоонын доторх бөгтөрдүү хэлбэртэй бэхэлгээ болгосон хөндлөн хэгээс мод
  2. Толгой талыг нь холбосон хоёр унь
  3. Хөндлөвч, ялуу
  4. Хэлхээ холбоо бүхий зүйл

Утга зохиолын жишээ[засварлах]

Унага даага зэрэг аль жижиг нь хөөцөлдөн наадаж тоглоно. Ж.Дамдин. Миний Монгол
Дааган торомноос аваад бүгд бий. Б.Бааст. Алтайн хөх дөнөн
Дааган бууны амнаас гал утаа бурдхийнэ. Б.Ринчен. Гүнж.,
Манай малчид дааган сүүлийг дунд зэргийн шимт чанартай ургамал гэж үнэлдэг байна. Ж.Самбуу
За одоо Самдан даагаа нэхэх билүү? Д.Цэдэв. Айргийн амт.
Тоонын бөгтөр даагыг өрхний хошуу жишиж, торгон шангийн адил туяа ташина. Д.Пүрэвдорж. Шүлгүүд

Ойролцоо үг[засварлах]

Нийлмэл үг[засварлах]

даага барих - а.даагыг сургах, унах, эдлэхээр барин авах; б.уралдаж ирсэн даагыг барианы зурхайд бүртгэх
даага сургах - даагыг унаа эдэлгээнд дасгаж номхруулах
даага унах - а.даага хөлөглөх; б.даага доош ойчих
даага уях - а.хусран гүү барих; б.наадамд уралдуулахаар сойх; в.зэл, уяанаас уях
дааганы ам хагалах - даагыг сургаж, амаа мэддэг болгох
дааганы уралдаан - даага уралдуулан наадах баяр цэнгэл
дааган тором - хоёр настай тэмээ
алаг даага амьт. - урд хөл богино, урт сүүлтэй, Хойд Африк, Евразийн говь цөл, хээрийн задгай газар нутагладаг, хойд хөл дээрээ дэгдэн явах нэг төрөл мэрэгч; алагдаахай
дааган атаахай амьт. - нэгэн зүйл сүүгээр бойжигч амьтан, шавжаар идэшлэнэ
дааган буу - бага гарын үхэр буу
дааган жэргэ тогл. - тус бүр арван хоёр чулуугаар тусгай хөлөг дээр “бугын жэргэ” наадахтай адил нааддаг монгол үндэсний наадам
дааган сүүл урга. - хангайд ургадаг нэгэн зүйл олон наст үет ургамал; зээрэн шилбэ
дааган товшуур хөгжим. - долоон бирнээтэй, дунд гарын товшуур
дааган тэрэг тогл. - хөлөг дээр арван хоёр чулуугаар нааддаг наадгай
дааган чих урга. - чийглэг, хөвсгөр хөрстэй газар бутлан ургадаг, нарийн улаавтар навчтай, жижигхэн үртэй, исгэлэн амттай, олон наст ургамал
тоонын даага - тоонын хэгээс мод
унины даага - богино, хугархай унийг бүтэн унинд дагуулж нийлүүлэн баглаж тогтоосон нь
эрэгнэгийн даага - эрэгнэгийн хөндөл мод
дааган дэл - үргэлжлэн цуварсан хадтай толгод
дааган нуур - газар доогуур болон дээгүүр усны судлаар холбогдсон хоёр нуур, холбоо нуур
дааган хомоол - хялгасаар холбогдсон хоёр хомоол; үүнийг унага ихэрлэнэ хэмээн бэлгэдэж ханын толгойноос өлгөнө

Зөв бичихзүй[засварлах]

Үг хувилгах зарчим

Кирил бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

даа|га нэр. *~аа нэхэх (бусдаас хариу­гаа авах), дааганы, даагыг, дааганд, дааганаас, даагаар, о.тоо дааганууд

Үндэсний бичгийн зөв бичихзүй[засварлах]

ᠲ᠋‍ᠠ‍ᡍ‍ᠠ‍᠊ᠨ ᠊ᠣ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᡍ‍ᠠ‍᠊ᠨ ᠳ᠋ᠣ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠊ᠢ᠊᠊ᠢ
ᠲ᠋‍ᠠ‍ᡍ‍ᠠ‍᠊ᠨ ᠡᠴ᠊‍᠊ᠨ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠪᠡ᠊ᠷ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠢ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠡᠣ᠊᠊ᠷᠣ᠊ᡍᠣ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠪᠡ᠊‍᠊ᠨ
ᠲ᠋‍ᠠ‍᠊ᠭ᠎᠎ᠠ ᠨᠣ᠊ᡍᠣ᠊ᠣ᠊᠊ᠨ

/~ы /~д /~ыг /~аас /~аар /~тай /~руу /~аа /~ууд

Орчуулга[засварлах]

Хоршоо үг[засварлах]

Товчилсон үг[засварлах]

Хэлц үг[засварлах]

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

даага далантай, бяруу булчинтай - тарган тавтай, өнтэй сайхан
даагаа нэхэх - а.тоглоом наадамд хожигдсон хүн дахих; б.бусдаас хариугаа авах
даагаа нэхэх - а.тоглоом наадамд хожигдсон хүн дахих~Даагаа нэхэж тоглоод дахиад нэмж алджээ. б.бусдаас дор нь хариугаа авах
↑ амаа мэдэхгүй даага шиг

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

Даага далантай
Бяруу булчинтай
Даага дээр нь давтаж
Шүдлэн дээр нь шүтэх
Хязаалан дээр нь шахаж
Соёолон дээр нь сой
Даага дээрээс унаагүйгээ
Дарвагар хар дээрээс унана
Даага сүүлдэж
Дархан цол нэрлүүлдэг
Даага унавал хатирдаг
Дэлт унавал хөтөлдөг
Даага унавал шийрийг нь хар
Даавуу авбал захыг нь хар
Даага унасан хүн уралдаанд дуртай
Дан дээл өмссөн хүн барилдаанд дуртай
Даага эхдээ ялдам
Дархан дөшиндөө ялдам
Унага өрвөлгөөндөө
Даага дарвилгаандаа

Аман зохиолд орсон нь[засварлах]

Жаран алд зэлээ татаж, жармаахай болсон унага даагаа уяжээ. Монгол ардын баатарлаг тууль
Довон хар мориноос зуун алд зоотой зүрийн зээрд даага нь хааш хаашаа есөн тохой илүүтэйхэн байв л гэнэ. Халх ардын тууль

Зүйр үг[засварлах]

Дааганаас унаж үхдэггүй
Дарвагараас болж үхдэг

Тайлбар: хэл яриагаа цаг ямагт хянаж явах хэрэгтэй

Цэцэн үг[засварлах]

Булгивал нэг дааганых
Буцалвал нэг тогооных

Тайлбар: хаа ч, ямар ч тохиолдолд эв, санал, нэр төртэй байх