үг

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[ьgə] (үгэ)


Үгийн утга

үг нэр 1хэл шинж. Үгийн сангийн болон хэлзүйн тодорхой утга илтгэдэг үгийн сангийн үндсэн нэгж болох авиа утгын цогцос: үг бүтээх (үгийн үндэс болон язгуураас шинэ үг үүсгэх), үг бүтээх дагавар (шинэ үг үүсгэх бүтээвэр), үг зүй (хэлний үг бүтэх, хувилах зүй тогтол, үгийн сан хэл зүйн бүлэглэл болох үгсийн аймгийг судалдаг хэлний салбар ухаан), үг зүйн найруулга зүй (үгийн аймаг тэдгээрийн үг зүйн хувилалуудын найруулгын үүргийг судалдаг найруулга зүйн дэд салбар), үг найруулга (бичлэгийн уран сайхан), үгийн баялаг (тухайн хэлний үгийн сангийн хэмжээ), үгийн гарал (үгийн үүсэл), үгийн үндэс (үгийн үндсэн утга бүхий хэсэг буюу үгзүйн ёсоор янз бүрийн дагавар залгаж, цаашаа хувилгаж болох хэсэг), үгийн өргөлт (үгийн бусад үеэс илүү хүчтэй сонсогдох хэсэг), үгийн язгуур (үгийн цэвэр үндэс буюу цааш утга бүхий хэсгээр задалж үл болох хэсэг), үндсэн үг (тухайн хэлний уугал бөгөөд он цагийн шалгуурыг туулж хөдөлбөргүй хэвшин тогтворжиж чадсан нийт ард түмний мэддэг үг), шинэ үг (нийгмийн шинэ үзэгдэл, ойлголтыг тэмдэглэсэн үг), этгээд үг (нийт хэлний үгээс бүтдэг боловч илэрхийлж буй утгаараа үндэсний утга зохиолын хэм хэмжээнээс гажсан үг), хуучирсан үг (тухайн юм үзэгдэл, ойлголт нь хэвээр байгаа боловч ойролцоо утга бүхий өөр үгэнд байраа тавьж өгөн идэвхитэй чанараа алдсан үг), нийлэмж үг (хоёр болон түүнээс дээш үг нийлж үгийн сангийн нэг утга илэрхийлснийг), холбоо үг (нэг утга санааг илтгэсэн, үгийн үндсэн утгаа хадгалж буй хоёр буюу хэд хэдэн үгийн нийлэмж), хоршоо үг (нэг утга санааг илэрхийлдэг бөгөөд тус тусын үндсэн утгаа алдсан хоёр үг); 2Хэлсэн зүйл, яриа, сургаал, заавар: үг авалцах (хэл чимээ нэвтрэлцэх), үг авах (а

алдуулах, ам хэлүүлж авах; бхүний үгэнд орох, хэлсэн сургасныг ойшоох), үг алдах (хэлж болохгүй үгийг гэнэ алдаж хэлэх), үг алдуулах (гэнэ алдуулж, үг хэлүүлэх, зөвшөөрүүлэх), үг барилдах (хэлэлцэж тогтох, болзох), үг булаалдах (хүнтэй өрсөн ярих, маргалдах), үг гаргах (хэл өгүүлэл гаргах, гомдоллох, хэл ам татлах), үг гээдэггүй (а.хэлсэн ярьсан болгонд хариу өгдөг; б.хэлсэн ярьсан бүхнийг өлгөн авч өөлдөг), үг дагах (үгэнд орох, хэлснээр нь хийх, хүний хэлснийг ажил хэрэгтээ тусгах), үг дагуулах (хүний хэлснийг дагуулан ярих, аялдан дагаж зөвшөөрөх), үг дайх (бусдаар үг хэлүүлэх), үг дуулах (а.хүний үгийг сонсч хүлээн авах; б.бусдын үгэнд орох; в.хүнээс хатуу үг сонсох), үг дэлгэх (хэрэгтэй хэрэггүй олон юм ярих, дэмий ярих), үг зааж өгөх (а.үг, үсэг зааж өгөх; б.бусдад ингэж тэгж хэл гэж гэж зааварлах), үг задрах (нууц задрах), үг зохиох (хүнийг ийм тийм юм хэллээ гэж санаагаараа худал үг зохиож хэлэх), үг зөрөх (хэлсэн, ярьсныг эсэргүүцэх), үг мухардах (хэлэх үг олдохгүй болох), үг мушгих (хэлсэн үгийг гуйвуулах), үг мэддэггүй (а.хүний хэлсэн ярьсныг ойлгохдоо муу; б.үгэнд ордоггүй), үг нийлэх (а.яриа нийлэх, үзэл санаа нийлэх; б.асуугдах цагт өчих, хариулах үгээ сэм тохирох), *үг өгөх (а.амлах, ам тангараг өгөх; б.дохио болгож сануулах), үг өдөх (а.яриа эхлэх; б

сэдэж хорыг нь маажих), үг өөлөх (буруу ташаа хэлснийг далимдуулан муучлах), үг сануулагч (жүжгийн ба давтлагын үед жүжгийн зохиолын дагуу тоглолтын явцыг ажиж шаардлагатай үед жүжигчдэд үгийг сануулан хэлдэг театрын ажилтан), үг солих (амэндлэх, б.ярилцах), үг сонсох (а.сонорын эрхтнээс бусдын хэлснийг сэрж мэдрэх; б.бусдын муушаал, гоочлол, зэмлэлийг хүртэх; в.шилж. сураг сонин дуулах), үг сөрөх (хэрэлдэх, хэлсэн үгийг зө-вшөөрөхгүй байх, зөрөх), үг тараах (энд тэнд үнэн худал үг хэлж явах, цуу үг тараах), үг таслах (хүний яриан дундуур нь орж ярихыг болиулах, хүний яриан дундуур нь орох), үг үлдээх (а.хүнд хэлэх үгээ өөр хүнээр дамжуулан захиж хэлэх; б.захиас, сургамжийн үгээ хэлэх), үг үсэгчлэн (үг нэг бүрчлэн, утга үл харгалзан), үг хавчуулах (а.бусдыг ярилцах байхад хооронд нь орж ярих, б.ярианы далимд өөр үг дуулгах), үг хадгалах (а.бусдын хэлснийг марталгүй явах; б.хэлэх гэсэн үгээ тээж явах), үг хайрлахгүй (а.хэт нуршуу; б.магтах), үг хэлэх (а.ярих; б.хурал цуглаан дээр тусгайлан бэлсэн зүйлээ ярих), үгээ баллах (хэлснээ буцаж үгүйсгэх), үгээ буцах (хэлсэн зүйлээ хэлээгүй гэж мэлзэх), үгээ буцаах (хэлснээсээ буцах), үгээ зөөх (үгээ сунжруулан хэлж ядах), үгээ олж ядах (юм хэлэх гэж бодсон боловч чухам яаж хэлэхээ мэдэхгүй байх), үгээ олох (хэлэх үгтэй болох, шалтаг олох), их үг хэлэх (биеэсээ ахадсан юм ярих, хэгжүүн хэвлүүн зан гаргах), хатуу ширүүн үг хэлэх (загнах, зэмлэх, зандрах), үг цухуйлгах (учир явдлын үзүүрээс бага сага дурдах), үг чагнасан олигор (үг дуулчих санаатай дэргэдээс холддоггүй, салдаггүй хүн), үгний үзүүр (ярианы чиг хандлага), үгэн дотор үг байх (далд утгатай үг хэлэх).


'

'

'

'


Шилжсэн утга

  • сураг сонин дуулах

Холбоо үг

  • үг бүтээх - үгийн үндэс болон язгуураас шинэ үг үүсгэх
  • үг бүтээх дагавар - шинэ үг үүсгэх бүтээвэр
  • үг зүй - хэлний үг бүтэх, хувилах зүй тогтол, үгийн сан хэл зүйн бүлэглэл болох үгсийн аймгийг судалдаг хэлний салбар ухаан
  • үг зүйн найруулга зүй - үгийн аймаг тэдгээрийн үг зүйн хувилалуудын найруулгын үүргийг судалдаг найруулга зүйн дэд салбар
  • үг найруулга - бичлэгийн уран сайхан
  • үг авалцах - хэл чимээ нэвтрэлцэх
  • үг авах - а.үг алдуулах, ам хэлүүлж авах б.хүний үгэнд орох, хэлсэн сургасныг ойшоох
  • үг алдах - хэлж болохгүй үгийг гэнэ алдаж хэлэх
  • үг алдуулах - гэнэ алдуулж, үг хэлүүлэх, зөвшөөрүүлэх

Хоршоо үг

  • сураг сонин дуулах


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

МЯНГУУЖНЫ ҮГ н. худал яриа, хоосон санаа - Ойрын үед ажилчдын цалин нэмэх мянгуужны үг гэж бодож байна. - Ахын архи уухгүй гэдэг мянгуужны үг биз дээ.

Зүйр цэцэн үг

Хэвшмэл хэлц

Үхэр таргандаа сайхан Үг үнэндээ сайхан



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • м.к.б
  • м.б үг (~ хэл, зүйр ~) /~ийн/ /~д/ /~ийг/ /~ээс/ /~ээр/ /~тэй/ /~ээ/ о.тоо /~c/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

foiket


Товчилсон үг

Хуучирсан үг