хор

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[xorᴧ] (хору)


Үгийн утга

хор I нэр Хүн, амьтан, ургамлын эд эсийг хордуулж гэмтээх бодос: хор идэх (хордуулах бодос идэх), хорны ерөндөг (хоргүй болгох зүйл), хор хаях (оготно зэрэг гэрийн хорт шавж, амьтныг устгахаар хор цацах, тараан хаях), хор судлал (элдэв хорт бодосын бүтэц, найрлага, үйлчлэл, хордуулах чадвар, бие махбодод үүсгэх өөрчлөлт, сэргийлэх, эмчлэх аргыг судалдаг анагаах ухааны салбар), хор цацах (айлын гэр орон, ой мод зэрэгт элдэв хортон шавжийг утсгахаар хор хаях), хор тайлах/хор дарах (хүн, амьтны биед хор болж байгаа зүйлийг арилгах, саармагжуулах), хорыг нь дарах (хорноос нь гаргах, хорыг нь тайлах), хорыг хороор дарах (мууг муугаар нь хөөж зайлуулах), могойн хор (могойн амны хөндийд уутанцарт байх хордуулах бодос), чонын хор (хүнж, хортой эм), *хор идсэн шаазгай шиг (амархан согтох, дороо согтох), *нүдний хор гаргах (хэсэгхэн хугацаанд унтаад авах, дугхийх), *хор хольж, хормой дүрэх (муу хэрэг үйлдэх), *нүдний хор орох (олон хүн шунан шохоорхох), *хор найруулах (хэн нэгэн болон ямар нэг зүйлд хор учруулж болох үйл ажиллагааг зохион байгуулах), хороос бусдаар хоол хийж, холтсоос бусдаар эд хийх зүйр. (эд хөрөнгөө гамнах, эвлүүлэн аргацааж цуглуулах, юмхнаар юм хийх), хор өвс урга. (хээрийн бүс, говирхуу газар ургадаг, ягаан шар, улбар цэцэгтэй, олон наст ургамал, төрөл зүйл олон зарим нь хортой)

II нэр Гэм, хөнөөл, аюул зовлон: хор амсах (хохирох, хорлолд учрах), хор олох (гэм олох), хор хийх (а.бусдад хор хүргэх; б.хорыг найруулах), хор хүргэх (бусдад аюул хөнөөл учруулах), хор аюул хорш. (гэм уршиг болох зүйл), хор аюул хорш. (гай уршиг болох юм), хор уршиг хорш. хор уршиг хорш. (үйл явдлын муу үр дагавар), хор хохирол хорш. (ямар нэг зүйлийн гэм хөнөөл болон түүнээс гарах гарз), хор хөнөөл хорш. (гай зовлон болох зүйл, хор болох юм), гэм хор хорш. (аюул хөнөөл, гай уршиг), хор нь могой, ховдог нь чоно зүйр. (харгис хэрцгий, ховдог шунахай)

III нэр Атаархан тэсч ядан хорсох сэтгэл: хор буцлах (атаархах сэтгэл ихэд хөдлөх), хор хөдлөх (ямар нэг зүйлийг санасандаа хүртэл хийж чадаагүйдээ хорсон тэчьяадах), хор ихтэй хүн (атаархал сэтгэл ихтэй хүн), хорыг нь маажих (хорыг нь малтах, шарыг нь гозойлгох), хорыг нь малтах (тэчьяадам үгээр басамжлан эгдүүг нь хүргэх, муу үг хэлж унтууцуулах), хорондоо (санаснаа гүйцэлдүүлэх), хорын тулам (хорт санаа бодол ихтэй хүн), хорын уут (хорын тулам), атаа хор хорш. (бусдын давуутай байдалд мөчөөрхөн тэчъяадах сэтгэл), хор хар хорш. (атаа хорсол), хор шар хорш. (атаа хорсол, хор хөдөлснөөс болж гаргах муу зан авир), *хор буцлах (бусдаас дутахгүй юмсан гэж тэчъяадах), *хор шар нь буцлах (хор буцлах), *хор маажих (хүнийг үгээр басамжлан доромжилж атааг нь хөдөлгөх), *хор шарыг нь малтах (хор маажих), *хор шар хөдлөх (хор шар буцлах), эр барагдавч, хор барагдаагүй зүйр. (нас өтлөвч муу санаа нь хэвээрээ)

IV нэрхуучир. Хоромсого: үйсэн хор (үйсээр хийсэн саадаг)

V: хор монгол (дээд монгол, Шарай голын монголчууд)V: хор монгол (дээд монгол, Шарай голын монголчууд)


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • хор идэх - хордуулах бодос идэх
  • хорны ерөндөг - хоргүй болгох зүйл
  • хор хаях - оготно зэрэг гэрийн хорт шавж, амьтныг устгахаар хор цацах, тараан хаях
  • хор судлал - элдэв хорт бодосын бүтэц, найрлага, үйлчлэл, хордуулах чадвар, бие махбодод үүсгэх өөрчлөлт, сэргийлэх, эмчлэх аргыг судалдаг анагаах ухааны салбар
  • хор цацах - айлын гэр орон, ой мод зэрэгт элдэв хортон шавжийг утсгахаар хор хаях
  • хор амсах - хохирох, хорлолд учрах
  • хор олох - гэм олох
  • хор хийх - а.бусдад хор хүргэх б.хорыг найруулах
  • хор хүргэх - бусдад аюул хөнөөл учруулах

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

ХОР НАЙРУУЛГА н. хуйвалдаан - Засгийн газар Чимэдийг Болдын хор найруулгаар ажлаас нь огцруулав. - Чиний хор найруулгаас болж би ажлаасаа халагдсан шүү дээ.

Зүйр цэцэн үг

хороос бусдаар хоол хийж, холтсоос бусдаар эд хийх - эд хөрөнгөө гамнах, эвлүүлэн аргацааж цуглуулах, юмхнаар юм хийх хор нь могой, ховдог нь чоно - харгис хэрцгий, ховдог шунахай эр барагдавч, хор барагдаагүй - нас өтлөвч муу санаа нь хэвээрээ


Хэвшмэл хэлц

Хор хийгээгүй Хормой дүрээгүй



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

хор нэр I. (хортой бодис) ~ыг ~оор дарах (мууг муугаар нь зайлуулах), *нүдний ~ гаргах (дугхийх), *~ найруулах (хор хутгах) II. (аюул зовлон) ~ уршигхөнөөл хорш. III. (хорсох сэтгэл) ~ хөдлөх (атаархах), ~ыг нь малтах IV. (найрал дуу) 4хоор

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

Ho*


Товчилсон үг

Хуучирсан үг

  • Хоромсого: үйсэн хор - үйсээр хийсэн саадаг)