мэдэх

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

Үгийн утга

мэдэх үйл 1Хэрэг явдлын тухай үзэж сонсон танилцсан, мэдээтэй болсон байх: өчигдөр мэдэх (ямар нэгэн хэрэг явдлын тухай өчигдөр сонссон байх), *арван хуруу шигээ мэдэх (маш сайн мэдэх); 2Юмс үзэгдэл, хэрэг явдлын тухай ухамсарлах, ойлгох: багаас мэдэх (багаас таних), занг мэдэх (ааш авирыг нь таних), учрыг мэдэх (учир явдлыг нь танин ойлгох), мэдтүгэй гэсэн бичиг хуучир. (а.ноот бичиг; б.тулган шаардах бичиг), мэдэх хүнд үг хэл, мэргэн буучид гөрөөс шах зүйр. (юм ухаардаг хүнд санал бодлоо ярих хэрэгтэй), гашууныг идэхгүй бол амтыг мэдэхгүй, гасланг эдлэхгүй бол жаргалыг мэдэхгүй зүйр. (аливаа зүйлийн муу чанарыг мэдвэл сайн чанарыг нь ойлгож болно), мэдэхгүй байгаад цэцэрхэнэ, чадахгүй байгаад мэдэрхэнэ зүйр. (мэдлэг чадваргүй атлаа мэдэх, чадах мэтээр аашлах); 3Сурч эзэмших: бичиг мэдэх (бичиг сурах), хэл мэдэх (а.гадаад хэл сурах; б.учир ойлгох), жор мэдэхгүй эмчээс, зовлон үзсэн чавганц дээр зүйр. (аливаа ухааны төгс мэдлэггүй хүнээс амьдралын туршлагатай нь дээр), мэддэгээ хийж, чаддагаа даа зүйр. (чадал чадвартаа тохируул); 4Эрх барих: эзэн мэдэх (эрх мэдэлтэй хүн шийдэх); 5Бүх хүчээрээ хийх: дур мэдэн сүйтгэх (өөрийн дураар сүйтгэх), хоолой мэдэн хашгирах (бүх чадлаараа хашгирах), хүч мэдэн зүтгэх (байдаг чадлаараа зүтгэх); 6Магадгүй, болзошгүй: гэртээ байж мэднэ (гэртээ байж магадгүй), ирж мэднэ (ирж болзошгүй), эдгэрч мэднэ (өвчин нь илааршиж магадгүй); 7Тухайн цаг үе, ажил төрлөөс шалтгаалах: цаг мэднэ (цагийн байдлаас болно), ажил мэднэ (а.ажил хийж чадна; б.ажлын байдлаас болно), *аз мэдэг (хийморьтоо түших), заяа мэдэх (хувь заяандаа найдах), толгой мэдэх (аливаа зүйлд өөрийн дураар бие даан хандах), толгойг нь мэдэх (захирах, хариуцах), үнэр мэдэх (а.үнэр сэрэгдэх; б.ажиг сэжиг төрөх).


'

'

'

'

'

'


Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • өчигдөр мэдэх - ямар нэгэн хэрэг явдлын тухай өчигдөр сонссон байх
  • арван хуруу шигээ мэдэх - маш сайн мэдэх
  • багаас мэдэх - багаас таних
  • занг мэдэх - ааш авирыг нь таних
  • учрыг мэдэх - учир явдлыг нь танин ойлгох
  • мэдтүгэй гэсэн бичиг хуучир. - а.ноот бичиг б.тулган шаардах бичиг

Хоршоо үг


Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

Зүйр цэцэн үг

мэдэх хүнд үг хэл, мэргэн буучид гөрөөс шах - юм ухаардаг хүнд санал бодлоо ярих хэрэгтэй гашууныг идэхгүй бол амтыг мэдэхгүй, гасланг эдлэхгүй бол жаргалыг мэдэхгүй - аливаа зүйлийн муу чанарыг мэдвэл сайн чанарыг нь ойлгож болно мэдэхгүй байгаад цэцэрхэнэ, чадахгүй байгаад мэдэрхэнэ - мэдлэг чадваргүй атлаа мэдэх, чадах мэтээр аашлах жор мэдэхгүй эмчээс, зовлон үзсэн чавганц дээр - аливаа ухааны төгс мэдлэггүй хүнээс амьдралын туршлагатай нь дээр мэддэгээ хийж, чаддагаа даа - чадал чадвартаа тохируул

Хэвшмэл хэлц

Мэдэх хүнд мэргэн цоохор Мэдэхгүй хүнд эрээн цоохор



Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • м.к.б мэдэх үйл [-ыг] учрыг нь ~, мэднэ, мэдлээ, мэдье (+3мэдэе), мэдэж; мэдэгдэх, мэдэцгээх, мэдчих
  • м.б мэдэх (1~ сурах 2ухах ойлгох) хэв /~үүл/ /~гд/ бай /~чих/ /~цгээ/ нөх.х /~ж/ /~ээд/ /~н/ /~сээр/ /~вч/ /~вэл/ /~вээс/ /~мэгц/ /~тэл/ /~хлээр/ /~нгүүт/ тод.х /~сэн/ /~ээ(гүй)/ /~дэг/ /~х/ /~мээр/ /~хүйц/ /~лгүй/ бие.т /~е/ /~гтүн/ /~г/ /~ээрэй/ /~ээсэй/ /~ээч/ /~үүзэй/ /~сүгэй/ /~түгэй/ цаг.т /~в/ /~жээ/ /~лээ/ /~нэ/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

MedeK


Товчилсон үг

Хуучирсан үг

  • - а