жил

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

жил-[ʤil]

Үгийн утга

жил I нэр. Дэлхийн бөмбөрцөг нарыг бүтэн нэг тойрох хугацаа; гурван зуун жаран таван хоног

жил II нэр. Хугацаа удсан, удааширсан байдал

Шилжсэн утга

  • маш удах
  • цаг хугацааны үргэлжлэл, урт удаан цаг хугацаа

Холбоо үг

  • жил алгасах (нэг болон хэд хэдэн жил өнжих)
  • жил болгон (жил бүр)
  • жил болох (а.бүтэн жилийн хугацаа өнгөрөх б.маш удах)
  • жил бүр (жил жилд)
  • жил бүхэн (жил бүр, жил болгон)
  • жил гарах (шинэ жил эхлэх)
  • жил дамнах (нэг жилээс нөгөө жилд шилжих)
  • жил дуусан (жилийн турш)
  • жил жил (жил бүр)
  • жил жиргүүлэх (насны баяр тэмдэглэж жил оруулахын хүндэтгэл)
  • жил өнжих (нэг жил алгасах)
  • жил тойрох (бүтэн жил, арван хоёр сарыг дуусталх хугацаа)
  • жил тутам (жил болгон)
  • жил хуучрах (жил эхэлсэн цагаас холдож дараах жил ирэх хугацаа ойр болох)
  • жил шахам (бараг нэг жил)
  • жил эргэм (жил шахам, жил орчим)
  • жилдээ (нэгэн жилд)
  • жилийн жил (жил бүр)
  • жилийн зарлага (жилийн турш зарсан хөрөнгө)
  • жилийн орлого (тухайн жилд оруулсан олз ашиг)
  • жилийн төсөв (байгуул­лага, аж ахуй нэгжийн нэг жилд хэрэглэх орлого, зарла­гын төлөвлөгөө)
  • жилээс жил (жил ирэх тутам)
  • бүтэн жил (нэгээс арван хоёр сарыг дуусталх хугацаа)
  • зарим жил (хааяа тохиолдох жил)
  • ирэх жил (дараагийн жил)
  • ойрын жил (а. сүүлийн хэдэн жил; б. үүнээс өмнөх хэдэн жил; в. дараагийн хэдэн жил)
  • ноднин жил (өнгөрсөн жил)
  • өдий төдий жил (олон жил)
  • (нарны зурхайн ёсны гурван зуун жаран зургаан хоногтой жил)
  • түмэн түмэн жил (хэдэн арван мянган жил)
  • уржнан жил (өнгөрсөн жилийн өмнөх жил)
  • хатуу жил (а.хүнд бэрх хүйтэн өвөл; б.зурхай. бар, луу, морь, нохой, гахай жил)
  • хойтон жил (ирэх жил)
  • хэдэн жил (цөөн жил)
  • шинэ жил (а.он солигдох баяр; б.жилийн эхний өдөр)
  • эсэргэн жил (ирэх он, дараагийн гарах жил)

Хоршоо үг

  • он жил/жил он (а.бүтэн арван хоёр сар буюу дэлхий нарыг бүтэн нэг тойрох хугацаа; б. цаг хугацааны үргэлжлэл, урт удаан цаг хугацаа)
  • сар жил/жил сар (олон сар)

Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

Зүйр цэцэн үг

Хэвшмэл хэлц

Жил жил жаргадаггүй Зэргэлээ хэвээр байдаггүй

Жил жилийн зам нь ондоо
Жигүүртэн шувууны жиргэх нь ондоо Жилбээс бах илүүЖилээс сар илүү

Жилдээ сайн явсан нь шинэлэхдээ мэдэгдэнэ Залуудаа сайн явсан нь наслахдаа мэдэгдэнэ

Жилийлгэх хүнд Жаргал амсуулдаг

Жилийн газрыг сараар
Сайрын газрыг өдрөөр Өдрийн газрыг цагаар Цагийн газрыг мөчөөр товчлох

Жилийн их хавар
Жаргалын их хөдөлмөр

Жилийн өнгөЖигийн гай
4179Жилийн сайхан зундаа

Зүсний сайхан залуудаа 4180Жилийн сайхан намартаа
Жаргалын сайхан залуудаа

Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • жил нэр он ~ хорш., ноднин ~, жилийн, жилд, жилээр, о.тоо жилүүд
  • жил (арван хоёр сарын хугацаа, он ~) /~ийн/ /~д/ /~ийг/ /~ээс/ /~ээр/ /~тэй/ /~рүү/ /~ээ/ о.тоо /~үүд/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

Ji&

Хуучирсан үг

жилийн алба (манжийн хаанд цагаан тэмээ нэг, саарал морь наймыг барих, есөн цагаан)

Зурхай

  • жил орох (арван хоёр жилийн дотроос тэр хүний төрсөн жил нь арван гурав­дахь жил дээр дахин тохиолдох)
  • арван хоёр жил зурхай. (сарны зурхайн ёсны жил сар, өдөр, цагийг ээлжлэн эзлэх хулгана, үхэр, бар, туулай, луу, могой, морь, хонь, бич, тахиа, нохой, гахай зэрэг арван хоёр амьтан)
  • жилийн өнгө (а.жилийн турш малын онд орсон, хүч тэвээрэг авсан, тариа ногоо дэлгэрсэн байдал; б.нэг жилийн цаг улирал, уур амьсгалын байдал; в.цагаан сарыг өнгөрөөх, бэлгэ учрал бодох; г.жилийн ойд хараахан хүргэхгүйгээр тоолох хугацаа, жилийн төлөвлөгөө (нэг жилийн дотор гүйцэтгэх ажил үүргийн хуваарь)
  • зөөлөн жил (хулгана, үхэр, туулай, могой, хонь, мич, тахиа)
  • ивээл жил (ээлтэй жил таарах)
  • харш жил (зурхайн ёсоор хүний төрсөн жил хоорондоо таарамжгүй байх тохиол)
  • хулгана жил (сарны зурхайн ёсны хулгана эзэлсэн жил)

Яриа

  • Жил болж нэг юм ирэв үү