дэлхий

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[delxi:] (дэлэхэи)

Үгийн утга

дэлхий I нэр од.орон. Тэнхлэгээ хорин дөрвөн цагт 29.6 км/секийн хурдтайгаар эргэдэж нарыг жилдээ нэг удаа тойрдог, нарнаас 1.495.106 километр хол зайд оршдог гараг
дэлхий II нэр. Хамгийн их хайрлах хаа­цайлах зүйл

Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • дэлхий судлал ш.у. (дэл­хийн газар зүйн бүрхэвчийн ерөнхий зүй тогтлыг судалдаг ухаан)
  • дэлхийн банк санхүү.(дэлхийн буурай хөгжилтэй орнуудад тусалдаг олон улсын санхүүгийн байгууллага)
  • дэлхийн аварга (дэлхийн хэмжээнд зохиогдсон албан ёсны тэмцээн, уралдаанд түрүүлэгч, дэлхийн аварга цомыг хүртэгч)
  • дэлхийн бүслүүр (экватор)
  • дэлхийн гадарга (дэлхийн өнгөн хөрс)
  • дэлхийн дайн (олон улс орныг хамарсан дайн)
  • дэлхийн татах хүч (дэлхийн хүндийн хүч)
  • дэлхийн цардас (газрын өнгөн талын хатуу давхарга)
  • дэлхийн цөм (дэлхийн бөмбөрцгийн төв хэсэг)
  • дэлхийн шим мандал (амьдрал тэтгэгч үржил шимт хэсэг)
  • дэлхийн эргэлт (цагийн зүүний эсрэг чиглэлээр дэлхий тэнхлэгээ эргэх)
  • дэлхийн эргэх хурд (дэлхий тэнхлэгээ тойрох тогтмол хурд)
  • алаг дэлхий (энэ ертөнц)
  • алтан дэлхий
  • дэлхийн туйл (дэлхийн өмнө, умар соронзон туйл)
  • дэлхийн хүйс (дэлхийн гадаргын төв хэсэг)
  • (дэлхийн тэнхлэгээ эргэх даялал зам)
  • дэлхийн бөмбөрцөг од.орон. (нарны аймгийн дотроос гуравдугаарх гараг)
  • дэл­хийн дагуул од.орон. (сар)дэлхийн тойрог зам сансар
  • алаг дэлхий
  • хүж дэлхий (бүх дэлхий)
  • эх дэлхий (манай гараг)
  • айхад амь дэлхий (айхад амь хайран)
  • дэлхийн ван од.орон. (нарны аймгийн есөн гарагийн нэг, нарнаас хамгийн хол зайд орших тул нарыг тойрох үелэл нь хоёр зуун дөчин найман жил байдаг гараг, нэг дагуул одтой)

Хоршоо үг

  • байгаль дэлхий (дэлхий ертөнц)
  • бөмбөрцөг дэлхий (хүн төрөлхтний оршин амьдарч буй гараг)
  • газар дэлхий (эх дэлхий)
  • дэлхий ертөнц (алаг дэлхий)
  • орчлон дэлхий (сансар, сав шим ертөнц)
  • тив дэлхий
  • а.бидний эх дэлхий
  • б.шилж. газар бүр, дэлхий даяар
  • хангай дэлхий (газар дэлхий, уул ус)
  • хорвоо дэлхий (бидний амьдарч байгаа гараг ертөнц)
  • дэлхий дэлэнтэй (газар дэлхий хур бороо, ургац сайтай)

Эсрэг үг

Этгээд үг хэллэг

  • ХУЛХИ
  • хуурамч, хуурмаг
  • Одоо үед дэлхий даяар хятадын барааг хулхи гэж толгой сэгсэрдэг
  • Манай дэлгүүрүүд хятадын хулхи барааны оронд японы ориг бараа авч ирж зарвал сайн байна
  • (ШАЛНЫ) АЛЧУУР БОЛОХ тбү.
  • бөхийн барилдаанд ялагдах (ар­чуулах зүйл мэт болох)
  • Дэлхийн аварга шалгаруулах тэмцээнд манай зарим бөх шалны алчуур болсон байна
  • Би түүнд тийм ч амархан шалны алчуур болохгүй байх
  • ТОЛГОЙ ЦОХИХ хэл.
  • манлайлах, тэргүүлэх
  • Сонгуульд саналын тоогоор тэр толгой цохисон нь илт болов
  • Одоо Хойд Америк саятныхаа тоогоор дэлхийд толгой цохиж байна
  • БОСГОХ тү.
  • мөнгө, хөрөнгийг бий болгох
  • Татварын тогтолцоо­ноосоо шалтгаалан
  • Монгол улс нэг жилд хэдэн тэрбум төгрөгийн хөрөнгө босгох бо­ломжоо алдаж байна
  • Мон­гол улс ирэх жил Дэлхийн банкнаас хөрөнгө босгох бо­лов
  • БАЙЦАА ТОЛГОЙ н.
  • тэнэг, боловс­ролгүй
  • Би ийм байцаа толгой хүнийг урьд өмнө үзээгүй юм байна
  • Дунд сургуульд сурч байхад бид чинь түүнийг байцаа толгой гэж шоглодог байсан, Гэтэл одоо дэлхийн даамын аварга болоод байдаг.

Зүйр цэцэн үг

Хэвшмэл хэлц

Далбаагаар далай гатлахгүй
Даагагүйгээр дэлхий гэтлэхгүй

Дэлхий байвал гишгэдэг
Далай байвал гувшдаг

Дэлхий бүрхсэн мал
Дээвэр бүрхсэн идээ

Дэлхий идмээн дээсгүй
Дээлээр хучмаан бүлээнгүй

Дэлхий өргөн ч гэсэн гутал хавчвал зовлонтой
Дээдэс хүндтэй ч гэсэн доороо хавчигдвал бэрхтэй

Дэлхийг нар тэгш ээдэггүй
Олныг ноён тэгш хардаггүй

Дэлхийг тойрсон бадарчинд
Дэвсгэр ширдэг гэж байдаггүй

Дэлхийг харсан үүдтэй
Дээшээ харсан тоонотой

Дэлхийгээрээ тэгширч
Дээд доодгүй ариун болох

Дэлхийн дээж
Мэлхийн сүүж

Дэлхийн зэрэглээн
Далайн долгион

Дэлхийн шороог дээш цацавч доошоо
Дэнгийн галыг доош харуулавч дээшээ

Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • дэл|хий нэр. етөнц хорш. дэлхийн, дэлхийд, дэлхийгээс
  • дэлхий (~ ертөнц, газар ) /~н/ /~д/ /~г/ /~ээс/ /~ээр/ /~тэй/ /~рүү/ /~ээ/

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

DelekEI


Хуучирсан үг