дуу

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Дуудлага

[du:] (дагу)

Үгийн утга

дуу I нэр.
       1.Сонсох эрхтэнд өртөх авиа чимээ дууны сүв бие зүй. (дууны хоёр хөвчийн дундах завсар) дууны хөвч бие зүй. (авиа гаргах эрхтэн) дууны гургуул амьт. (гургуулын эрэгчин сон)
       2.Үг яриа
дуу II нэр.
Аялан дуулахад зориулсан богино хэмжээний шүлэглэсэн зохиол, аялгууны найрал: гүр дуу шашин (шашин номын дуу), жагсаалын дуу цэрэг. (цэргийн цуваа, ёслолын парадын үед дуулагдах дуу)

дуу III нэр.
Доо, хутга сэлэм зэргийн ишний үзүүрт углах төмөр

Шилжсэн утга

Холбоо үг

  • Дуу зэтлэх (дуу чимээ, бусад юманд дамжин уламжилж, цуурайтан одох)
  • Дуу намдаагч (дууны хүчийг багасгагч)
  • Дуу нийлүүлэх (а.олон мал, амьтны нэгэн зэрэг чангаар дуугарах; б.олон хүний сэтгэл нийлж, нэгэн санаатай үг хэлэх)
  • Дуу өгөх (чимээ өгөх)
  • Дуу үүсгүүр (дуу үүсгэдэг хэлбэлзэгч бие)
  • Дуу хаагдах (а.хоолойн гэмээс юм өгүүлэхэдүг дуу бага болох; б.дуу гарахаа бүр болих)
  • Дуу дуугаа авалцах (харилцан чимээ авалцах)
  • Дууны газар (дуу хүрэх газар)
  • Дууны давтамж (хүмүүсийн чихэнд сонстох авианы хэлбэлзэлтийн давтамж)
  • Дууны долгион (харимхай орчинд тархдаг боловч хүмүүст сонстох нэг зүйл механик долгион)
  • Дууны өнгө (дуу хоолойн өвөрмөц шинж, ялгагдах тал)
  • Дууны хэлбэлзэл (дуу чимээний өөрчлөлтийндавтамж)
  • Дуунаас хурдан онгоц (дууны хурдцаас давж хурдлах онгоц)
  • Дууны хүч (дууны нэгж талбай дахь давтамжийн нягтрал)
  • Оргил дуу (царгисан бүдүүн дуу)
  • Дорой дуу (тамиргүй, жонгиносон дуу)
  • Зөөлөн дуу (аядуу, намуухан дуу)
  • Нарийн дуу (жингэнэсэн дуу)
  • Өндөр дуу (чанга дуу)
  • Тэнгэрийн дуу (аянгын нүргээн)
  • Дуу алдах (а.уулга алдах; б.залхаж төвөгшөөснөө тоочих)
  • Дуу цөөтэй (үг яриа багатай, дугай)
  • Дуу шуу болох (үймээн шуугиан дэгдэх)
  • Дуун дээр (а.сонсонгуут, хэлэнгүүт зөвшөөрөх; б.юуны түрүүнд)
  • Айзам дуу (хүндэт­гэлийн уртын дуу)
  • Ардын дуу (ард олны дунд уламжлан ирсэн тодорхой зохиогчгүй дуу)
  • Бүжгийн дуу (бүжгийн агуулга, утганд зохируулан зохиосон дуу)
  • Дуу аялах (а.дуу дуулах; б.дууны үгийг хэлэхгүйгээр аяыг гаргах)
  • Дуу бариулах (а. дуу­луулахын хүндэтгэл; б. шүлэглэсэн аман мэдээг элчээр дамжуулах)
  • Дуу дуулах (дууны үг аяыг зөв тод гаргаж дуулах)
  • Луу өргөх (дуу барих)
  • Дууны ая (дууны үгэнд тааруулсан хөгжмийн зохиол)
  • Дууны үг (аялгуу тааруулж дуулахад зориулан зохиосон шүлэг)
  • Дөрвөл дуу(дөрвөн хүний нийлэн дуулах дуу)
  • Найрын дуу (найр наадмын үед дуулагддаг баяр цэнгэл, ерөөл бэлгэдэл,хүндэтгэлийн агуулгатай дуу)
  • Түүхэн дуу (түүхэн сэдэвтэй дуу, түүхэн үйл явдлыг тусгасан дуу)
  • Уртын дуу (ардын айзам хэмнэл удаантай дуу)
  • Харилцаа дуу (хоёр этгээд бадаг бадгаар нь ээлжлэн дуулах дуу)
  • Дууны шүлэг (дууны ая аялгуугаар хэлэгдэх шүлэглэсэн зохиол)
  • Дууны эхлэл (дууны аяаялгуу, шүлгийн эх)
  • Дууны цоморлиг (дууны шүлэг, ая аялгууны нотны эмхтгэл)
  • Дуу чимээний үг (дуу чимээ дуурайсан үг)
  • Жадны дуу (жадны төмөр хуй)

Хоршоо үг

  • Дуу чимээ (а.аливаа авиа чимээ, анир б.сураг чимээ в.үг яриа)
  • Орь дуу (энэлэн орилох дуу чимээ)
  • Үг дуу (дуу авиа, хэл яриа)
  • Дуу хоолой (а.дуу авиа, хэл яриа; б. үзэл бодол)
  • Дуу тавих (уйлахад их дуу гарах)
  • Ая дуу (аялгуу дуу)
  • Дуу аялгуу (дуу авиа)
  • Дуу хуур (дуу хөгжим, цэнгээн)
  • Дуу хоолой (дууны өвөрмөц өнгө, ялгараа)
  • Дуу хөгжим (дуу, хөгжмийн хослол)
  • Дуу шүлэг (дуу,яруу найргийн аль алин нь)

Эсрэг үг

Зүйр цэцэн үг

Хэвшмэл хэлц

Нохойн дуу ойртох (а.айлд ойртон ирэх б.товлосон цаг хугацаа дөхөх)

Дуу гардаггүй цэцэн тэнэг гэж тоогдох
Дуу гардаг тэнэг цэцэн гэж тоогдох

Дуу гэж захирхийх
Дараа гэж жийхийх

Дуу домог Зугаа найр
Дуу дуулахдаа зэрэг дуулдаг

Дугараа барихдаа ээлжээр барьдаг
Дуу ихт хэнгэрэгт хүнд дохиур хэрэггүй

Дуу тэнгэрт
Долгио далайд

Дуу цөөтөн Үг нэгтэн
Дуу цуурай ойд шингэдэг олон түмэн орноо түшдэг

Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

  • Дуу нэр 1.(аялгуу зохиол) нийтийн бичлгийн студи,ая 2.(чимээ) шуугиан .Шуу болох,дууны, дуунд, дуунаас, дуугаар, о.тоо дуунууд

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

DegO


Хуучирсан үг

  • Дуу хураагуур (дуу чимээг соронзон хальсанд буулгах хэрэгсэл)
  • Дуун ухаан (а.дууны долгионы үүсэлт, тархалт, үйлдэл хийгээд дууны долгионыг хүлээн авах зэргийг судалдаг бодос зүйн ухааны нэг салбар; б.хэл шинж. хэл бичгийн ухаан)
  • Дуун хөрвүүлэгч (орчуулагч)