амь

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Flag of Mongolia.svg Монголоор


Үгийн утга

нэр. Хүн, амьтны бие цогцсын төрөхөөс үхэх хүр­тэлх оршин тогтнох чадавхи:
1Хүн, амьтны бие цогцсын төрөхөөс үхэх хүр­тэлх оршин тогтнох чадавхи: амь аврах (аминд орох), амь алдах (үхэж үрэгдэх), амь авах (а.амийг нь таслах; б.амийг нь аврах), амь бөхтэй (а.хялбар үхдэггүй тэсвэр­тэй амьтан; б.хялбар урагддаггүй, эд эдэлгээ сайтай, яс чанар сайтай; в.хялбар ангижрахгүй, зууранги), амь зуух (аж төрөн амьдрах), амь орох (а.амьтны хэвэл дэх үр зулзага, өндөгний доторх эс хөврөл хөдлөх; б.үхэхэд хүрч үхэтхийсэн амьтны сэр­гэх; в.шингэн юмны бүлээсч халах), амь сүйдэх (амь эрсдэх), амь тавих (а.үйл хэрэгт маш хичээл гаргаж мэрийн зүтгэх; б.эцсийн амьсгалаа хураах), амь тариа (а.зүрхний ажиллагааг сайжруулах тариа; б.шилж. зээл тусламж), амь тасрах (үхэх), амь тэвчих (а.амьтныг алахаа зогсох; б.бусдын амийг хорлуулахгүйн төлөө тэмцэлхийлэх; в.үхэхийг бодохгүй зүтгэх), амиа золиослогч (хөрөнгө мөнгө, эрх ашиг гэх зэрэг ямар нэгэн сохирхолдоо хөтлөгдөн өөрийнамиар дэнчин тавьж, аливаа хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаанд оролцогч), алтан амь (халуун амь), халуун амь (а.бие; б.нэг гэрийн доторх хүмүүс; в.нэгэн үйл хэрэгт зүтгэж яваа нөхөд), амь чийг (а.үл ялиг чийг; б.хөрсний чийгийн төрөл, агаарын хуурай нөхцөлдхатаасан хөрс болон 105 градуст таваас зургаан цаг хатаасны дараах чийгийн хэмжээ)
2амь амьсгаа хорш. (амь нас), амь амьдрал хорш. (ахуй амьдрал), амь бие хорш. (бие цогцос), амь гол хорш. (амьд буйг илтгэсэн гол үг), амь зүрх хорш. (амь нас), амь нас хорш. (амь бие) амь сүнс хорш. (а.сүнс сүлд; б.шилж. аливаа юмны гол чухал зүйл), амь хөрөнгө хорш. (гол хөрөнгө), *амь залгуулах (аргалж амь зуух), *амь зогоох (ядуу, зүдүү амь зуух, мөчиг тачиг амьдрах), *амь дүйх (аливаа хэрэгт амь биеийг хайрлалгүй улайран зүтгэх), *амь наана, там цаана (а.санд мэнд; б.дөнгөж амьтай, бачим, бачуу), *амь тариа (аливаа үйл ажиллагаа, үйлдвэрлэлийг сэргээн босгох сүүлчийн боломж);
32Амьсгаа, амьсгал: амь бүтэх (амьсгал давхцах), амь тэмцэх (а.амьсгал бүтэх, давчдах, бие өвдөхзэргээр ихэд тэвдэх; б.үйл явдалд ихэд мэгдэх, яарч сандрах)
4Эрхэм чухал, маш чухал, нэн хайртай, онц хэрэгтэй: амин гол (а.амьтны нуруу сээрийн ясанд наалдаж байдаг бүдүүн сэлтэр; б.амин зүрх), амин зуулга (аж амьдрал), амин судал (а.гэмтвэл аминд хүрэх чухал судал; б.шилж. үйл явдлын чухамхүү ноцтой газар), амин судлал (амьд бодосын ухаан, шим ертөнцийн амьдралыг судлах сургаал)
5Өөрийн, хувийн: амиа арчлах (хувиа хамгаалах), амиа бодох (өөрийгөө бодох, хувиа хичээх), амин хувиа хичээх (зөвхөн өөрийгөө бодох), аминд орох (амийг нь аврах), аминдаа завших (хувьдаа завших), аминдаа хор хүргэх (амиа хорлох), амины үг

Үгийн гарал

Галиг

[ȧmĭ]

Дуудлага

(ами)

Шилжсэн утга

Холбоо үг

Хоршоо үг

хорш амь амьсгаа . (амь нас), амь амьдрал. (ахуй амьдрал), амь бие. (бие цогцос), амь гол. (амьд буйг илтгэсэн гол үг), амь зүрх. (амь нас), амь нас хорш. (амь бие) амь сүнс. (а.сүнс сүлд; б.шилж. аливаа юмны гол чухал зүйл), амь хөрөнгө

Эсрэг үг

Зүйр цэцэн үг

Хэвшмэл хэлц

Өвөрмөц хэлц

Зөв бичих зүй

Ертөнцийн гурав

Монгол бичиг

femI

Хуучирсан үг