авах

Wiktionary-с
Шууд очих: залуурдлага, хайлт

Үгийн гарал[засварлах]

Аливаа юмыг "ав" гэдэг үгнээс гаралтай бөгөөд тодотгон холбох "-х" нөхцөлөөр хэлбэржиж авах гэдэг төгс үйл үг үүсч байгаа болно.

Галиг[засварлах]

[awaх]

Дуудлага[засварлах]

авах,(абуху)

Үгийн утга[засварлах]

1үйл. Аливаа юмыг өөрийн болгох, эзэмших: байр авах (а.оронсууцтай болох; б.тэмцээнд байр эзлэх), эхнэр авах (гэрлэх), тарга авах (мал таргалах), түрүү авах (а.тэмцээн уралдаанд аваргалах, тэргүүн байр эзлэх, б.наадамд морь нь түрүүлэх), ус авах (а.ус зөөж авчрах; б.усны аюулд өртөх; в.эмчлэх буюу шинжлэх зорилгоор ямар нэгэн эрх¬тэнд тогтсон усыг гаргах), үг авах (а.дуулгавартай байх; б.үг алдуулах), *гартаа авах (эрх мэдэлдээ оруулж эзэм­ших, өөрийн эрхшээлд оруулах), авахдаа аварга могой, өгөхдөө өрөлбө бахь зүйр. (шунахай харамч зантай хүн);
2Хувцас, эд хэрэглэлийг гараар барьж тайлах, авч тавих, салгах: бээлий авах (а.гараас бээлийгээ мултлах б.бээлий худалдан авах);
3Хүн, амьтны биеэс өвчилсөн зүйлийг нь салгах: бөөрийг нь авах (а.бөөрний мэс засал хийх; б.шилж. айлгах, сүрдүүлэх; хүүхдийг айлгах үг), олгой авах (мухар олгой авах мэс засал хийх);
4Биенд ямар нэг согог суух: гараа авах (гараа гэмтээх), салхи авах
5ам хэл авах (а.батлах үг гаргуулах; б.сураг сонсох), арга хэмжээ авах (а.шийтгэл оногдуулах, шийтгэх; б.шаардлагатай асуудлыг шийдвэрлэх), газар авах (а.газар өмчилж авах; б.шилж. лавшрах, өвчин ужиж хүндрэх; в.шарил оршуулах газрыг товлон хөндөх), гэрэл авах (гэрэлд цохиулах, осол¬дож гэрэл үзүүлэх), нойр авах (унтах), *зүрх авах (ихэд айс­наас болж хожим бэрхшээх), *элэг авах (инээдэм болох, инээд хүргэх), аваагүй бэр, агтлаагүй бурхан зүйр. (а.бие­лэгдээгүй хоосон хүсэл; б.болоогүй, биелэгдээгүй юмыг хэтэрхий магтаж сайшаах)

Шилжсэн утга[засварлах]

элэг авах

Холбоо үг[засварлах]

Авлагаа авах, ус авах, тамхи авах

Хоршоо үг[засварлах]

булга авах, балай авах, хага авах, гараа авах

Эсрэг үг[засварлах]

өгөх

Зүйр цэцэн үг[засварлах]

-Авахдаа толгой бөхийх
Өгөхдөө толгой гэдийх
-Нуухыг нь авах гээд
Нүдийг нь сохлох

Хэвшмэл хэлц[засварлах]

балай авах↑бөөрийг нь авах↑бярууныхаа толгойг огтолж, буулгаа авах↑газар авах↑ганзага аваад чөдөр авах↑гараа авах↑гартаа авах↑гэрэл авах↑дамыг нь авах↑дөрлөж авах↑ёроолгүй ховоогоор ус авах↑зай авах↑зууш авах↑зүлд авах ↑зүрх авах↑магнай авах↑нуруугаа авах↑нуухыг нь авахгээд нүдийг нь сохлох↑өндөравах↑салхи авах↑сүнс авах↑тархи, толгой авах↑улаан суганд нь орж авах↑үг авах↑үнэр авах↑хар авах↑хосыг нь авах↑хосыг нь гурван алд [урт] авах↑чээжээ авах↑чи мэд чи мэд гэхээр чихийг нь огтолж авах↑чөдрийг нь авах↑элэг авах↑эмээлээ гэдсэндээ авах↑газар авахуулах↑зүрхээ авахуулах↑үнэр авахуулах↑хосоо урт авахуулах

Өвөрмөц хэлц[засварлах]

-Авах биш ааш
Өгөх биш өнгө
-Авах бол уулын чинээ боловч чамлана
Өгөх бол хуруун чинээ боловч харамлана
-Авах бүр адтай
Идэх бүр идтэй
-Авах гар нь том
Өгөх гар нь нарийн
-Авах гараа арвайх
Өгөх гараа нуух
-Авах идэхэд шунагч, өнгөч, зусарч хүн
Сүүлгүйгээс биш нохойтой адил
-Авах нь арван таван
Өгөх нь хорин есөн
-Авах нь хямд
Ацаг нь хүнд
-Авах өгөхөд
Төрөл байдаг
-Авах үед ам нь тос
Өгөх үед гар нь мөс
-Авах хариу үгүй ч
Асуух хариу байна
-Авах худалдахаас
Арилжаа байдаг
-Авах хүн бөхийдөг
Өгөх хүн гэдийдэг
-Авах хүнд нэг үг ч эрдэнэ
Авахгүй хүнд мянган сургаал ч улиг
-Авах хүнд нэг үг ч эрдэнэ
Орхих хүнд мянган сургаал ч улиг
-Авах хүний ам зөөлөн
Аашгүй мориныявдал зөөлөн
-Авахад уулын чинээ боловч чамлана
Өгөхөд амынчинээ боловч харамлана
-Авахад чамлахай
Өгөхөд харамлахай
-Авахдаа авхаалжтай
Өгөхдөө өр төлөөстэй

Зөв бичих зүй[засварлах]

~уул/ /~гд/ /~лд/ /~лц/ бай/~чих/ /~зна/ /~цгаа/ /~схий/ нөх.х/~ч/ /~аад/ /~н/ /~саар/ /~вч/ /~бал/ /~баас/ /~магц/ /~тал/ /~хлаар/ /~нгуут/ /~нгаа/ тод.х/~сан/ /~аа(гүй)/ /~даг/ /~х/ /~маар/ /~хуйц/ /~лгүй/ /~лтай/ /~ууштай/ /~шгүй/ бие.т/~я/ /~гтун/ /~г/ /~аарай/ /~аасай/ /~аач/ /~уузай/ /~сугай/ /~тугай/ цаг.т/~в/ /~чээ/ /~лаа/ /~на/

Ертөнцийн гурав[засварлах]

Монгол бичиг[засварлах]

FeBeeO

Хуучирсан үг[засварлах]